Avro Bölgesi'nde gıda enflasyonu, 2026 yılının Haziran ayında yüzde 1,6 seviyesine gerileyerek 2021'den bu yana en düşük noktasına ulaştı. Ancak ekonomi kuruluşları, mevcut iyimser tablonun geçici olabileceği konusunda uyarıyor. Oxford Economics ve Deutsche Bank analistleri, enerji maliyetlerindeki dalgalanmalar ve iklim değişikliğinin tarımsal üretim üzerindeki baskısı nedeniyle gıda fiyatlarının gelecek yıl yeniden hız kazanacağını öngörüyor.
Gecikmeli Etki ve Maliyet Baskısı
Uzmanlar, gıda fiyatlarının enerji ve gübre maliyetlerindeki değişimlere gecikmeli tepki verdiğini belirtiyor. Çiftçilerin karşılaştığı yüksek maliyetlerin işleme, lojistik ve perakende aşamalarından geçerek süpermarket raflarına ulaşması yaklaşık bir yıl sürüyor. Bu nedenle, geçmiş dönemdeki emtia şoklarının etkisinin önümüzdeki aylarda daha belirgin hale gelmesi bekleniyor. Oxford Economics, bu maliyet artışlarının Avro Bölgesi gıda enflasyonuna 0,5 puan civarında ek yük getireceğini tahmin ediyor.
İklim Değişikliği Enflasyonu Tetikliyor
Gıda fiyatları üzerindeki en büyük risklerden biri ise aşırı hava koşulları olarak öne çıkıyor. Bu yaz Avrupa genelinde etkili olan sıcak hava dalgalarının, tarımsal verimi düşürerek gelecek yılın enflasyon rakamlarını doğrudan etkileyeceği düşünülüyor. Oxford Economics, hava koşullarının tek başına gıda enflasyonuna 1 puana kadar katkı yapabileceğini hesaplıyor. Avrupa Merkez Bankası'nın (ECB) önceki raporları da, küresel ısınmanın mahsulleri ısı stresine karşı daha kırılgan hale getirdiğini ve benzer sıcaklıkların gelecekte daha büyük ürün kayıplarına yol açacağını doğruluyor.
Deutsche Bank ekonomistleri, petrol ve gübre fiyatlarının zirve seviyelerinden gerilemiş olmasına rağmen, Orta Doğu'daki jeopolitik gerilimlerin enerji fiyatlarını yeniden yukarı çekme riski taşıdığını vurguluyor. Bu durum, gıda tedarik zincirinin her aşamasında kullanılan enerji maliyetlerini artırarak enflasyonist baskıyı canlı tutuyor. Tüm bu faktörlerin birleşimiyle, Avro Bölgesi'nde gıda enflasyonunun 2027 yılına kadar kademeli bir artışla yüzde 3 seviyelerine yaklaşması bekleniyor.
