Fas, son bir yıl içerisinde İspanya'nın zeytinyağı tedarik zincirinde önemli bir aktör haline geldi. Ekonomi Bakanlığı verilerine göre, 2025 yılının ilk dört ayında 103 ton olan Fas kaynaklı zeytinyağı ithalatı, 2026 yılının aynı döneminde 10.384 tona ulaşarak dikkat çekici bir sıçrama kaydetti. Bu artış, ekonomik değer bazında 340 bin avrodan 32,7 milyon avro seviyesine yükseldi.
Üretim ve İhracat Dengeleri
Fas'ın bu ticari atılımının temelinde, kurak geçen yılların ardından gelen verimli bir hasat dönemi yatıyor. Fas Zeytinlerarası Meslekler Federasyonu, 2025-2026 sezonu için üretimin 200 bin tona yaklaşacağını öngörüyor. Buna karşılık İspanya'da tarımsal üretimin önceki yıla göre %9 oranında azalması, ülkeyi dış tedarik kaynaklarına yönelmeye zorladı. İspanya'nın Fas'a yaptığı zeytinyağı ihracatı ise aynı dönemde 2.721 tondan 673 tona gerileyerek ticari ilişkilerde ters bir tablo oluşturdu.
Avrupa Pazarında Yeni Konum
Fas, İspanya pazarındaki payını %7,48 seviyesine çıkarmış olsa da, İspanya'nın toplam iç üretimi ve diğer tedarikçilerle kıyaslandığında henüz baskın bir konumda bulunmuyor. İspanya'nın zeytinyağı ithalatında Tunus, 15.861 tonluk hacmiyle liderliğini korumaya devam ediyor. Avrupa Birliği genelinde ise Fas menşeli zeytinyağı alımları %712 oranında artış gösterdi. Ancak AB'nin üçüncü ülkelerden yaptığı toplam ithalatın %81'i hala Tunus tarafından karşılanıyor.
Uzmanlar, bu verilerin İspanyol zeytinyağının Fas ürünüyle tamamen ikame edildiği anlamına gelmediğini, aksine küresel tedarik zincirinde ülkelerin paylarının yeniden dağıldığı daha geniş bir pazar hareketliliğine işaret ettiğini belirtiyor. Türkiye, Suriye ve Arjantin gibi geleneksel tedarikçilerde görülen düşüşler, bu yeniden yapılanmanın bir parçası olarak değerlendiriliyor.
