Teknoloji şirketleri, kuruluş ve gelişim süreçlerinde elemanlarına hisse senedi dağıtarak sadakat oluşturmayı hedefler. Türkiye'de 2024 yılında teknogirişimler için başlatılan bu uygulama, son çıkan varlık barışı kanunu ile kapsamı genişletilmiş bir şekilde devam ediyor. Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından yayımlanan tebliğ, konuya ilişkin detayları netleştirdi.
Gelir Vergisi Kanunu uyarınca, çalışanlara sağlanan menfaatler genellikle ücret olarak kabul edilir. Ancak teknogirişimlerde personele bedelsiz veya indirimli verilen hisse senetleri için belirli bir vergi istisnası mevcuttur. Yapılan son düzenleme ile bu istisna miktarı, hissenin verildiği tarihteki rayiç değer üzerinden çalışanın bir yıllık brüt ücreti tutarının iki katına kadar yükseltildi. Daha önce bu sınır yıllık brüt ücret tutarı kadar uygulanıyordu.
Örneğin, yıllık brüt ücreti 1 milyon 200 bin lira olan bir çalışan için daha önce 1 milyon 200 bin liraya kadar olan hisse bedeli istisna kapsamındayken, artık 2 milyon 400 bin liraya kadar olan kısım vergiden muaf tutulacak. İstisnadan yararlanabilmek için hisse senetlerinin belirli bir süre elde tutulması şarttır. Bu süre, yapılan değişiklik ile 3 yıldan 2 yıla indirildi. Hisseler 2 yıldan önce satılırsa, istisna edilen vergi tutarı işverenden gecikme faizi ile birlikte geri tahsil edilir.
Hisse senedinin 3 ile 4 yıl arasında satılması durumunda, istisna uygulanan verginin yüzde 75'i işverenden geri alınır. Beş ile 6 yıl arasında satış yapılması halinde ise bu oran yüzde 25'e düşer. Yeni düzenlemeye göre, hisselerin 6 yıl dolduktan sonra satılması halinde herhangi bir vergi iadesi söz konusu olmaz. İstisna sınırını aşan hisse bedelleri ise net ücret olarak kabul edilip bunlar üzerinden gelir vergisi ödenir. Çalışanın yıl içinde aldığı zamlar, istisna tutarının yıl sonunda geriye dönük olarak hesaplanmasında etkili olur. İşçinin işten ayrılması veya vefatı durumunda dahi, hisselerin 6 yıllık süreyi doldurmadan satılması halinde istisna edilen verginin gerekli kısmı geri alınır.