Dünya genelinde yürütülen yeni bir bilimsel çalışma, hava kalitesinin Dünya Sağlık Örgütü tarafından belirlenen sınırların altında olduğu bölgelerde dahi solunum yolu sorunlarının tetiklenebildiğini kanıtladı. Cambridge Üniversitesi, Tsinghua Üniversitesi ve Sleep Cycle iş birliğiyle gerçekleştirilen araştırmada, hava kirliliğindeki küçük artışların bile insan sağlığı üzerinde doğrudan etkileri olduğu gözlemlendi.
Güvenli Eşik Değer Yok
Araştırmacılar, 12 farklı ülkeden 32 kentte yaklaşık 100 bin kullanıcının verilerini 500 gün boyunca inceledi. Elde edilen bulgulara göre, metreküp başına 10 mikrogramlık ince partikül madde artışı, takip eden beş gün içerisinde öksürük vakalarında yüzde 2,4 oranında bir yükselişe neden oluyor. Çalışmayı yürüten Cecilia Mascolo, hava kirliliğine maruziyet konusunda güvenli bir eşik değerin bulunmayabileceğine dikkat çekerek, bireylerin maske veya hava filtreleri gibi önlemler almasının önemini vurguladı.
Uyku Kalitesi ve Uzun Vadeli Riskler
Hava kirliliğinin yarattığı anlık solunum yolu tahrişleri, gece saatlerinde öksürük nöbetlerini tetikleyerek uyku düzenini bozuyor. Uzmanlar, bu durumun sadece geçici bir rahatsızlık olmadığını, uzun vadede kardiyometabolik bozukluklar, bilişsel performans düşüşü ve nörodejeneratif risklerle bağlantılı olabileceğini belirtiyor. Özellikle 2025 yılında Los Angeles'ta yaşanan orman yangınları döneminde, kirlilik artışının gece öksürüklerini yüzde 10 oranında artırdığı tespit edildi.
Gizli Hastalıkların İşareti
Tsinghua Üniversitesi'nden Tong Xia, öksürüğün akciğerlerdeki tahrişin bir göstergesi olduğunu belirterek, bu belirtilerin henüz kronikleşmemiş gizli sağlık sorunlarının habercisi olabileceği uyarısında bulundu. Araştırmada, hava durumu ve grip gibi dış etkenler dışarıda bırakıldığında dahi hava kirliliği ile öksürük arasındaki ilişkinin değişmediği görüldü. Avrupa şehirleri, küresel veri setindeki Pekin ve Şanghay gibi yüksek kirlilik oranlarına sahip kentlerle kıyaslandığında daha düşük seviyelerde kalsa da, kirliliğin sağlık üzerindeki olumsuz etkilerinin her bölgede geçerli olduğu ifade ediliyor.
