ABD ve Kanada, çarşamba gece yarısı yürürlüğe girmesi planlanan ve yaklaşık 20 milyar dolar değerindeki Kanada ürünlerini kapsayan yüzde 50'lik gümrük vergisi tehdidini bertaraf etmek için son ana kadar süren yoğun görüşmeler gerçekleştiriyor. Eğer bir uzlaşma sağlanamazsa, hokey sopalarından tıbbi ekipmanlara kadar geniş bir yelpazedeki ürünler bu ağır vergilerden etkilenecek.
Stratejik talepler ve ticaret dengesi
ABD Başkanı Donald Trump, üretimi yeniden ülkeye çekme hedefi doğrultusunda Kanada'ya karşı sert bir ticaret politikası izliyor. Washington yönetimi, Kanada'dan F-35 savaş uçakları alımını artırmasını, füze savunma sistemlerine dahil olmasını ve kritik madenlere erişim sağlamasını talep ediyor. Buna karşılık Kanada tarafı, çelik, alüminyum ve yumuşak ağaç kerestesi gibi ürünlere uygulanan mevcut ABD tarifelerinin kaldırılmasını istiyor.
Analistler, her iki ülkenin de bu ticaret savaşının derinleşmesini istemediğini belirtiyor. Özellikle ABD'de yaklaşan ara seçimler öncesinde, tüketicilere yansıyacak yüksek fiyatların seçmen nezdinde olumsuz karşılanabileceği endişesi, Washington'un manevra alanını kısıtlıyor. Eski bir ticaret yetkilisi olan Ryan Majerus, tarafların bu krizden çıkış yolu bulmak için ciddi bir baskı altında olduğunu ifade ediyor.
Tarihi yasa koz olarak kullanılıyor
Trump yönetimi, söz konusu vergileri gerekçelendirmek için 1930 tarihli Gümrük Yasası'nın daha önce hiç kullanılmamış olan 338. maddesine başvuruyor. Bu hüküm, ABD başkanına ayrımcılık yaptığı iddia edilen ülkelere soruşturma gerektirmeksizin yüzde 50'ye kadar vergi uygulama yetkisi tanıyor. Trump, Kanada'nın Amerikan otomobilleri ve gıda ürünlerine karşı ayrımcı davrandığını savunuyor.
Öte yandan Kanada tarafında siyasi baskılar da artıyor. Uzmanlar, Kanada hükümetinin ABD'ye karşı boyun eğmiş gibi görünmemesi gerektiğini, aksi takdirde gelecekteki müzakerelerde zayıf bir konumda kalabileceğini vurguluyor. Kanada Ticaret Bakanı Dominic LeBlanc ve ABD Ticaret Temsilcisi Jamieson Greer arasındaki görüşmelerin içeriği hakkında detay verilmezken, tarafların çözüm arayışlarının devam ettiği belirtiliyor.
İki ülke arasındaki 5.525 millik sınır, her gün milyarlarca dolarlık ticaretin yapıldığı ve yüz binlerce insanın geçiş yaptığı stratejik bir hat olma özelliğini koruyor. Ancak Trump'ın "51. eyalet" söylemleri ve ABD Büyükelçisi'ne yönelik tepkiler, iki müttefik arasındaki diplomatik gerilimi tırmandıran unsurlar arasında yer alıyor.
