2016 yılının 15 Temmuz gecesinde, Türk Silahlı Kuvvetleri içinde bir grup asker yönetimi ele geçirmeye çalıştı. Bu girişim, İstanbul’da tankların köprüleri kapatması ve Ankara’da meclis binasının bombalanması gibi olaylarla gerçekleşti.
Yaşanan çatışmalarda 184 sivil ve 34 asker olmak üzere toplam 253 kişi hayatını kaybetti. Halkın sokağa çıkması ve polisle iş birliği, darbenin 16 Temmuz sabahına kadar bastırılmasını sağladı.
Darbenin ardından 21 Temmuz’da olağanüstü hâl ilan edildi; bu hâl yedi kez uzatılarak 17 Temmuz 2018’de sona erdi. Süreçte 36 kanun hükmünde kararname yayımlandı ve yaklaşık 100 bin kişi kamudan ihraç edildi; bu kişiler arasında 4.000’den fazla hakim ve savcı da bulunuyordu.
15 Temmuz'un altıncı yıl dönümünde yapılan referandumda %51,41 evet oyuyla parlamenter sistem sona erdi ve cumhurbaşkanlığı hükümet sistemi yürürlüğe girdi. Yeni sistemle yürütme yetkileri güçlendi, 50+1 sistemi uygulamaya kondu.
Darbenin sorumluları arasında yaklaşık 5.000 kişi mahkum edildi, çoğu müebbet ceza aldı. Gülen hareketine bağlı olduğu iddia edilen 720 bin kişi hakkında yargılamalar devam ediyor.
Bu dönemde güvenlik bürokrasisi yeniden yapılandırıldı, TSK’nın üst düzey komuta kademesi değiştirildi ve askeri birlikler şehir dışına taşındı. Siyasi alanda ise AKP ve MHP arasındaki ittifak güçlendi, HDP’ye yönelik baskılar arttı.
