Rusya ve İran arasında hazırlanan ve 2024-2026 yıllarını kapsayan 44 sayfalık gizli bir iş birliği planı, iki ülkenin Batı yaptırımlarına karşı geliştirdiği stratejileri gözler önüne serdi. ABD merkezli Fox News tarafından incelenen belgede, Moskova ve Tahran'ın finansal sistemlerden enerji üretimine kadar geniş bir yelpazede ortak hareket etmeyi hedeflediği belirtiliyor.
Finansal Bağımsızlık Arayışı
Belgenin en dikkat çeken bölümlerinden biri, Batı merkezli finansal sistemlere olan bağımlılığı azaltmaya yönelik adımlar oluşturuyor. İki ülke, ticari işlemlerde ulusal para birimlerini kullanmayı, bankalar arası alternatif ödeme kanalları kurmayı ve dijital para birimleri üzerinden sınır ötesi transferleri geliştirmeyi planlıyor. Bu hamle, yaptırımların etkisini minimize etme çabası olarak değerlendiriliyor.
Nükleer Enerji ve Ulaşım Projeleri
İş birliği planının merkezinde nükleer enerji sektörü yer alıyor. Rus devlet şirketi Rosatom'un, İran'daki Buşehr Nükleer Santrali'nde yakıt tedariki, bakım ve yeni ünite kurulumu gibi kritik süreçleri yönetmeye devam edeceği ifade ediliyor. Ayrıca, Rus uzmanların santraldeki operasyonel hazırlıklarını sürdürdüğü kaydediliyor.
Ulaşım alanında ise Rusya'yı İran üzerinden Basra Körfezi'ne bağlayacak olan Kuzey-Güney Ulaşım Koridoru büyük önem taşıyor. Raşt-Astara demiryolu hattının tamamlanmasıyla birlikte Rusya'nın, Avrupa güzergâhlarına alternatif bir ticaret rotası oluşturması hedefleniyor. Bunun yanı sıra, İran'daki petrol ve doğal gaz sahalarının geliştirilmesi ve Rus uçakları için gerekli yedek parçaların İran'da üretilmesi de planlanan diğer stratejik başlıklar arasında yer alıyor.
Uluslararası Tepkiler
Belgenin 2024 yılında hazırlanmış olması, projelerin ne kadarının hayata geçirildiğine dair soru işaretleri doğuruyor. Washington yönetimi ise Rusya ve İran'ın yaptırımları delmek amacıyla finansal ağlar kurması durumunda, bu yapıların doğrudan hedef alınacağı konusunda uyarıda bulunuyor. İki ülke arasındaki bu kapsamlı ortaklık, küresel ticaret dengeleri üzerinde yeni bir tartışma konusu yaratmış durumda.
