ABD, 11 Eylül 2001 tarihinde gerçekleşen terör saldırılarının 25. yıldönümünde hayatını kaybedenleri anıyor. New York, Pensilvanya ve Virginia eyaletlerinde düzenlenen törenlerle, 2.977 kurbanın anısı yad ediliyor. Dünya Ticaret Merkezi'nde gerçekleştirilen etkinliklerde kurbanların isimleri yakınları tarafından okunurken, Pentagon'daki törene Başkan Donald Trump'ın katılımı bekleniyor.
Saldırıların yıldönümü, sadece anma etkinlikleriyle değil, aynı zamanda ortaya çıkan yeni belgelerle de gündeme oturdu. New York Belediye Başkanı Zohran Mamdani, saldırıların ardından bölgedeki hava kalitesine ilişkin 170 bin sayfalık resmi yazışmayı ve raporu kamuoyuyla paylaştı. Belgeler, 2001 yılında Sıfır Noktası çevresindeki hava kalitesinin toksik düzeyde olduğunu ve asbestin bölgeye yayıldığını kanıtlıyor.
Halk sağlığı riskleri gizlendi
Yayımlanan kayıtlar, dönemin yetkililerinin bölgedeki tehlikeli durumu bildiği halde halka güvenli olduğu yönünde telkinlerde bulunduğunu gösteriyor. Mamdani, "İnsanlar, güvendikleri liderler kendilerine yalan söylediği için hastalandı" ifadelerini kullanarak, yetkililerin halk sağlığını hiçe sayan tutumunu eleştirdi. Sağlık verilerine göre, kulelerin çökmesiyle ortaya çıkan zehirli toz ve dumana maruz kalan dokuz binden fazla kişi, ilerleyen yıllarda hayatını kaybetti.
Hukuki süreçler devam ediyor
Belgeler, belediyenin karşı karşıya olduğu binlerce hukuki talep için de kritik kanıtlar sunuyor. Eski belediye başkan yardımcısı Robert Harding'in yazışmalarında, belediyenin 35 bine varan dava ile karşılaşabileceği uyarısı yer alıyor. Öte yandan, saldırıların planlayıcısı olduğu iddia edilen Halid Şeyh Muhammed'in, diğer sanıklarla birlikte Haziran 2028'de yargılanması planlanıyor. 2001 yılındaki saldırıların ardından Afganistan'ı işgal eden ABD, 2011 yılında El Kaide lideri Bin Ladin'i Pakistan'da düzenlenen bir operasyonla öldürmüştü.
Saldırıların üzerinden çeyrek asır geçmesine rağmen, hem kurbanların yakınları için adalet arayışı hem de saldırıların uzun vadeli sağlık etkilerine dair tartışmalar güncelliğini koruyor. Yeni açıklanan belgelerin, devam eden halk sağlığı davalarında önemli bir rol oynaması bekleniyor.
