UNESCO Dünya Kültür Mirası Listesi'nde yer alan Kars'taki Ani Ören Yeri'nde sürdürülen arkeolojik kazı çalışmaları, Türk-İslam tarihine ışık tutan yeni bir keşfe sahne oldu. 2021 yılından bu yana devam eden Selçuklu Mezarlığı kazılarında, dönemin inanç dünyasını ve mimari estetiğini yansıtan bezemeli bir taş bulundu.
Hz. Muhammed İsmi Kûfi Hatla İşlenmiş
Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy tarafından duyurulan keşfe göre, 51 x 21 santimetre ölçülerindeki taş, kabartma tekniğiyle hazırlandı. Eserin merkezinde yer alan sekiz köşeli yıldız motifinin çevresindeki yazı kuşağında, kûfi hatla yazılmış Hz. Muhammed ismi dikkat çekiyor. Toplamda altı kez tekrarlandığı belirlenen ismin, eserin günümüze ulaşan yarısı nedeniyle şu an üç tanesi görülebiliyor.
Anadolu'nun İlk Türk-İslam Mezarlığı
Uzmanlar, söz konusu eserin bir Selçuklu kümbetine ait mimari bir parça olduğunu değerlendiriyor. Ani'nin 1064 yılında Sultan Alparslan tarafından fethedilmesiyle Anadolu'daki Türk-İslam tarihinin kapılarının açıldığına dikkat çeken yetkililer, bölgenin Anadolu'daki ilk Türk-İslam mezarlığı ve ilk Türk şehitliği olma özelliği taşıdığını vurguluyor.
Ani'de elde edilen bu bulgu, bölgenin Türk-İslam medeniyeti açısından taşıdığı önemi bir kez daha kanıtlıyor. Benzer süsleme tekniklerinin Tercan'daki Mama Hatun Kümbeti, Malatya Ulu Camii ve Konya'daki bazı tarihi yapılarda da görüldüğü belirtiliyor. Bu keşif, ecdadın Peygamber sevgisini ve dönemin sanatsal birikimini somut bir şekilde günümüze taşıyan önemli bir arkeolojik belge olarak kabul ediliyor.
