Avrupa Komisyonu, Venedik Bienali'nin 2025-2028 dönemini kapsayan iki milyon euroluk finansman desteğini iptal etme kararı aldı. Söz konusu karar, Bienal yönetiminin Rus pavyonunu yeniden açma yönündeki tercihi üzerine Avrupa Birliği kurumları tarafından kesin bir dille onaylandı.
Demokratik değerler vurgusu
Avrupa Demokrasiden Sorumlu Komiseri Henna Virkkunen, karara ilişkin yaptığı açıklamada, Avrupa'daki kültürel faaliyetlerin vergi mükelleflerinin kaynaklarıyla finanse edildiğini hatırlattı. Virkkunen, bu fonların demokratik değerleri teşvik etmesi gerektiğini belirterek, mevcut Rusya yönetiminin bu değerlerle bağdaşmadığını ifade etti. Bu adım, Avrupa Eğitim ve Kültür Yürütme Ajansı'na yönelik bağlayıcı olmayan ancak güçlü bir tavsiye niteliği taşıyor.
Rus pavyonu krizi
İptal süreci, Bienal Vakfı Başkanı Pietrangelo Buttafuoco'nun Rus pavyonunun yeniden faaliyete geçeceğini duyurmasıyla nisan ayında başlatılmıştı. Ukrayna'nın işgali sonrasında 2022 ve 2024 yıllarında kapalı tutulan pavyon, bu yıl sınırlı bir şekilde açılabilmiş ancak gerekli izinlerin alınamaması nedeniyle halka açık etkinlikler düzenleyememişti. Avrupa Komisyonu, süreç boyunca Bienal yönetiminden açıklama talep etmiş, ancak Vakıf yönetimi geri adım atmamayı tercih etmişti.
Siyasi tepkiler
Karar, uluslararası sanat çevrelerinde ve İtalyan siyasetinde farklı yankılar buldu. Rus galerici Marat Gelman, İtalya'yı Rusya'ya karşı duruşta zayıf kalmakla eleştirirken, İtalya'da iktidar ortağı olan Lega partisi karara sert tepki gösterdi. Lega temsilcileri, kültürün Brüksel'in dayatmalarına boyun eğmeyeceğini savunarak, kesilen fonların Giorgia Meloni hükümeti tarafından telafi edilmesi gerektiğini belirtti.
