Avrupa Birliği'nin 2028-2034 dönemini kapsayacak yaklaşık 2 trilyon euroluk bütçe planı, üye ülkeler arasında ciddi bir krize yol açtı. Almanya, Hollanda, İsveç, Danimarka, Avusturya ve Finlandiya, Brüksel'e gönderdikleri ortak mektup ile bütçe yapısında temelden reform yapılmasını talep etti.
Geleneksel fonlarda kesinti talebi
Birlik bütçesine en büyük katkıyı sağlayan bu altı ülke, yüz milyarlarca euroluk harcama kesintisi yapılmadığı takdirde yedi yıllık bütçe üzerinde anlaşmaya varmayacaklarını açıkladı. İmzacı ülkeler, özellikle AB bütçesinin üçte ikisini oluşturan tarım sübvansiyonları ve az gelişmiş bölgelere yönelik bölgesel kalkınma fonlarının azaltılmasını hedefliyor.
Yeni öncelikler: Savunma ve inovasyon
Almanya Başbakanı Friedrich Merz ve diğer beş ülke liderinin imzasını taşıyan mektupta, kaynakların artan güvenlik tehditleri ve ekonomik rekabet ortamına göre yeniden düzenlenmesi gerektiği vurgulandı. Ülkeler, serbest bırakılacak kaynakların savunma harcamalarına, inovasyona ve Çin ile ABD karşısında zorlanan Avrupalı şirketlerin desteklenmesine aktarılmasını savunuyor.
AB bütçe gelirlerinin yaklaşık yüzde 40'ını karşılayan bu altı ülkenin talepleri, müzakerelerde belirleyici bir ağırlığa sahip. Ancak bu durum, geleneksel harcama kalemlerinin korunmasını isteyen diğer üye devletlerle derin bir görüş ayrılığı yaratmış durumda.
Uzlaşma arayışı sürüyor
Brüksel'de tansiyonu düşürmek ve taraflar arasında orta yolu bulmak amacıyla İrlanda'ya yeni bir öneri hazırlama görevi verildi. İrlanda'nın hazırlayacağı taslağın, hem en büyük katkıyı sağlayan ülkelerin reform taleplerini hem de tarım ve bölgesel kalkınma fonlarının korunmasını isteyen ülkelerin hassasiyetlerini dengelemesi bekleniyor. AB'nin önümüzdeki dönem stratejik öncelikleri ile geleneksel bütçe yapısı arasındaki bu çatışma, birliğin gelecekteki ekonomik ve güvenlik politikalarının şekillenmesi açısından kritik bir dönemeç olarak değerlendiriliyor.
