Isparta'nın Yalvaç ilçesinde bulunan Gemen Dağı zirvesindeki kutsal alanda, 1912-1913 yılları arasında yürütülen kazılarda ortaya çıkarılan tapınağın gerçek kimliği 113 yıl sonra belirlendi. Uzun yıllar boyunca antik Yunan tanrıçası Demeter'e ait olduğu düşünülerek "Küçük Tapınak" olarak adlandırılan yapının, aslında Anadolu kökenli Tanrıça Hekate'ye adandığı belgelendi.
Süleyman Demirel Üniversitesi Arkeoloji Bölümü'nden Prof. Dr. Mehmet Özhanlı başkanlığında yürütülen çalışmalar, tapınağın Hekate kültüyle olan bağını kesinleştirdi. Prof. Dr. Özhanlı, alanda bulunan Hekate figürinleri ve kabartmalarının, yapının Ay Tanrısı Men ile bağlantılı olduğunu kanıtladığını belirtti. Hekate'nin, yer altı dünyasıyla olan ilişkisi ve kutsal hayvanı olan köpeklerle kurduğu bağ, bölgedeki diğer kazılarda bulunan kurban edilmiş köpek mezarlarıyla da örtüşüyor.
Anadolu'nun ikinci Hekate tapınağı
Arkeolojik incelemeler sonucunda tapınağın naos kısmında, tanrıça heykelinin yerleştirildiği sekizgen bir altlığın orijinal haliyle korunduğu tespit edildi. Hristiyanlık döneminde tahrip edilerek temel seviyesine kadar yıkılan yapının, gelecekteki çalışmalarla ayağa kaldırılarak turizme kazandırılması hedefleniyor. Prof. Dr. Özhanlı, bu keşfin bölge turizmi için büyük bir değer taşıdığını ifade ederek, "Anadolu'da başka Hekate Tapınağı bilinmiyor" açıklamasında bulundu.
Hekate, mitolojide üç bedenli ve üç başlı yapısıyla yer, gök ve deniz üzerindeki hakimiyeti temsil eden, aynı zamanda ayın karanlık yüzüyle ilişkilendirilen önemli bir figürdür. Bugün dünya genelinde bazı topluluklar tarafından hala saygı gören bu tanrıçanın tapınağı, Muğla Yatağan'daki Lagina Antik Kenti'nden sonra Anadolu'da tespit edilen ikinci merkez olma özelliğini taşıyor.
