NATO liderler zirvesi için Ankara’da bulunan ABD Başkanı Donald Trump, beklenmedik bir konuyu gündeme taşıdı. Danimarka Krallığı’na bağlı özerk ada Grönland’ın ABD kontrolüne geçmesi gerektiğini savunan Trump, bu hedefini yeniden canlandırdı. Eski emlak kariyerini de hatırlatan bu çıkış, Avrupa’daki diplomatik çevrelerde şaşkınlıkla karşılandı.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile görüşmesinin ardından basın mensuplarına açıklama yapan Trump, Grönland’ın Danimarka’ya bir yarar sağlamadığını iddia etti. ABD’nin ada için stratejik öneme sahip olduğunu belirten Başkan, Danimarka’nın bölgeye yeterli desteği sunmadığını öne sürdü. Bu sert eleştiriler, Kopenhag yönetimini sert bir yanıt vermeye zorladı.
Danimarka Başbakanı Mette Frederiksen, Ankara’da gazetecilerin sorularını yanıtladı. Grönland’ın satılık olmadığını ve halkın kaderini tayin hakkının olduğunu vurgulayan Frederiksen, müttefiklerin bu konuya saygı duyması gerektiğini belirtti. Danimarka’nın adaya yıllık yaklaşık 600 milyon euro doğrudan bütçe desteği sağladığı biliniyor.
Ocak ayında benzer bir açıklama nedeniyle transatlantik ilişkilerde ciddi bir kriz yaşanmıştı. Beş gün süren gerilim, ticaret savaşı endişelerini beraberinde getirmişti. NATO Genel Sekreteri Mark Rutte’nin araya girmesiyle sağlanan çerçeve anlaşması, tansiyonu düşürmüştü. Ancak Trump’ın son sözleri, krizin tam olarak çözülmediğini gözler önüne serdi.
Avrupa Komisyonu’ndan yapılan yazılı açıklamada, toprak bütünlüğü ve egemenlik ilkelerinin tartışılmaz olduğu vurgulandı. Brüksel, Danimarka ve Grönland halkıyla tam dayanışma içinde olduklarını bildirdi. Komisyon Başkanı Ursula von der Leyen’in planladığı Grönland ziyareti, Danimarka’daki erken seçim kararı nedeniyle süresiz ertelendi.
Uzmanlar, Trump’ın bu talebinin arkasında jeopoltik stratejilerden ziyade kişisel bir tutku olabileceğini değerlendiriyor. ABD Yüksek Mahkemesi’nin gümrük vergileri kararının ardından Trump’ın elinin zayıfladığı, ancak konunun gündemden düşmeyeceği ifade ediliyor.
