Kırgızistan'ın başkenti Bişkek'te düzenlenen Şanghay İşbirliği Örgütü zirvesinde konuşan İran Cumhurbaşkanı Masoud Pezeshkian, Washington yönetimine önemli bir çağrıda bulundu. Pezeshkian, ABD'nin Haziran ayında üzerinde mutabık kalınan çerçeve anlaşmadaki taahhütlerine geri dönmesi halinde, İran'ın da derhal aynı şekilde karşılık vereceğini ve ateşkes sürecini yeniden başlatmaya hazır olduğunu ifade etti.
Haziran ayında kabul edilen çerçeve anlaşma, bölgede derhal ateşkes ilan edilmesini ve kapsamlı bir barış süreci için 60 günlük bir müzakere takvimi başlatılmasını öngörüyordu. Bu mutabakat uyarınca Tahran yönetimi, Hürmüz Boğazı'nı mayınlardan temizleyerek gemi geçişlerine açmayı kabul etmişti. Buna karşılık ABD ise deniz ablukasını sonlandırmayı, ekonomik yaptırımları kaldırmayı ve İran'ın petrol ihracatına muafiyet tanımayı taahhüt etmişti. Ancak tarafların karşılıklı suçlamalarıyla anlaşma kısa sürede bozulmuş ve çatışmalar yeniden alevlenmişti.
Gerilimin tırmandığı bir dönemde gelen bu açıklamalar, ABD'nin Pazartesi günü Larak Adası'ndaki iki İran fırlatma rampasını hedef alan saldırısının hemen ardından yapıldı. İran Dışişleri Bakanı Abbas Araghchi de zirve kapsamında yaptığı değerlendirmede, mevcut krizden çıkışın tek yolunun ABD'nin çerçeve anlaşmaya sadık kalması olduğunu belirtti. Araghchi, "Ancak o zaman bu durumdan çıkabiliriz" ifadelerini kullandı.
Öte yandan, İran içindeki güç dengeleri süreci karmaşıklaştırıyor. Cumhurbaşkanı Pezeshkian savaş yanlısı olmadıklarını ve diplomatik çözümden yana olduklarını savunsa da, ülkenin en güçlü askeri yapısı olan Devrim Muhafızları Ordusu (IRGC), ABD'den çok daha kapsamlı tavizler ve savaş nedeniyle mali tazminat talep ediyor. Washington yönetiminin bu talepleri kabul etme ihtimalinin düşük olması, diplomatik çözümün önündeki en büyük engellerden biri olarak görülüyor. Pezeshkian, Tahran'ın saldırı karşısında sessiz kalmayacağını ancak barışçıl bir çözüm için uluslararası taahhütlere bağlı kalmaya devam edeceklerini vurguladı.
