Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Şanghay İşbirliği Örgütü'nün (ŞİÖ) 2026 zirvesine katılmak üzere Kırgızistan'ın başkenti Bişkek'e ulaştı. Zirve kapsamında genişletilmiş oturumda konuşma yapması beklenen Erdoğan'ın, katılımcı liderlerle ikili temaslarda bulunması planlanıyor. Bu ziyaret, Türkiye'nin örgütle olan ilişkilerinin mevcut durumunu ve gelecekteki olası işbirliği alanlarını yeniden gündeme taşıdı.
Diyalog Ortağı Statüsü
Türkiye, ŞİÖ'nün tam üyesi olmamasına rağmen 2012 yılından bu yana örgüt bünyesinde diyalog ortağı statüsüyle yer alıyor. Ankara, bu çerçevede özellikle terörle mücadele, sınır aşan suçlar, enerji işbirliği ve bölgesel bağlantılılık gibi konulara odaklanıyor. Türkiye, 2017 yılında ŞİÖ Enerji Kulübü'nün dönem başkanlığını üstlenerek bu görevi yürüten ilk üye olmayan ülke olma unvanını kazanmıştı.
Tam Üyelik Hedefi ve Mevcut Durum
Cumhurbaşkanı Erdoğan, 2022 yılında Özbekistan'ın Semerkant kentinde düzenlenen zirvenin ardından Türkiye'nin nihai hedefinin tam üyelik olduğunu ifade etmişti. Ancak aradan geçen dört yıllık süreçte bu hedef henüz gerçekleşmedi. Uzmanlar, Türkiye'nin ŞİÖ ile olan ilişkilerini NATO ve Avrupa Birliği üyeliklerine bir alternatif olarak değil, dış politikanın çok boyutlu bir parçası olarak değerlendiriyor.
Örgüt yapısında da önemli değişiklikler yaşanıyor. 2025 yılında Tianjin'de düzenlenen zirvede, gözlemci ve diyalog ortağı statülerinin kaldırılarak tek bir "ŞİÖ ortağı" statüsüne geçilmesi kararlaştırıldı. Hukuki süreç tamamlanana kadar mevcut statüler geçerliliğini korumaya devam ediyor. Şu an itibarıyla Çin, Rusya, Hindistan, Pakistan, İran, Kazakistan, Kırgızistan, Tacikistan, Özbekistan ve Belarus'tan oluşan 10 tam üye bulunuyor.
Bişkek'teki zirve, Türkiye'nin örgütle olan ilişkilerini geliştirme konusundaki kararlılığını bir kez daha ortaya koyarken, Erdoğan'ın Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev ile yapacağı görüşme de temasların önemli bir parçası olarak öne çıkıyor.
