Diyarbakır'ın Ergani ilçesinde yer alan Çayönü Tepesi, insanlık tarihinin en eski üretim teknolojilerine dair yeni bulgular sunmaya devam ediyor. Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, 2026 yılı kazı çalışmaları sırasında yerleşmenin batı kısmında oldukça önemli bir madencilik işliğinin ortaya çıkarıldığını duyurdu.
M.Ö. 6900 ile 6800 yılları arasına tarihlendirilen bu özel alan, yaklaşık 5 metrekarelik bir genişliğe sahip. Yapılan incelemelerde, işliğin merkezinde taş döşemeli bir çalışma zemini ve çevresinde en az 6 adet dikme deliği tespit edildi. Uzmanlar, bu dikme deliklerinin çalışma alanının üzerinin bir gölgelikle kapatıldığını ve mekanın bilinçli bir şekilde organize edildiğini gösterdiğini ifade ediyor.
Kazı çalışmaları sırasında işlik içerisinde ve yakın çevresinde toplamda 42 civarında malakit ve bakır buluntusu gün yüzüne çıkarıldı. Bu parçalar arasında ham malakitlerin yanı sıra yarı işlenmiş örnekler, bakır boncuklar ve çeşitli bakır nesneler yer alıyor. Buluntuların çeşitliliği, Çayönü'nde madenciliğin sadece ham madde teminiyle sınırlı kalmadığını, aynı zamanda uzmanlaşmış bir üretim faaliyetine dönüştüğünü kanıtlıyor.
Bakan Ersoy, Çayönü'nde bakır ve malakit kullanımının M.Ö. 9100'lere kadar uzanan köklü bir geçmişi olduğunu hatırlatarak, yeni keşfedilen işliğin bu geleneğin yaklaşık 2 bin yıl boyunca kesintisiz sürdüğünü belgelediğini vurguladı. Doç. Dr. Savaş Sarıaltun başkanlığında yürütülen kazılarda ayrıca, Proto-Hassuna kültürüne ait nitelikli çanak çömlek parçalarına da ulaşıldı. Bu bulgular, yerleşmenin kültürel sürekliliğini anlamak adına büyük önem taşıyor.
Arkeologlar, üretim alanının mimari yapısının net bir şekilde tanımlanabilmesi ve ham maddeden bitmiş ürüne kadar tüm aşamaların aynı bağlamda bulunması nedeniyle bu keşfi, 2026 sezonunun en değerli arkeolojik verilerinden biri olarak nitelendiriyor. Bölgedeki bilimsel çalışmalar, geçmişin izlerini geleceğe taşımak amacıyla titizlikle devam ettiriliyor.
