Hazine ve Maliye Bakanlığı bünyesinde faaliyet gösteren Vergi Denetim Kurulu (VDK), 2024 yılının ilk altı ayında kayıt dışı ekonomiyle mücadele kapsamında yoğun bir denetim süreci yürüttü. Yapılan çalışmalar sonucunda, matrah farkı ve azaltılan zarar tutarlarının toplamı 354,2 milyar liraya ulaştı. Bu rakam, geçen yılın aynı dönemine kıyasla yaklaşık yüzde 57 oranında bir artışa işaret ediyor.
İncelemelerde rekor artış
Vergi müfettişleri tarafından yürütülen incelemeler, matrah farklarının tespitinde temel rol oynadı. Yılın ilk yarısında 33 bin 455 mükellef nezdinde yapılan incelemeler sonucunda 265,2 milyar lira matrah farkı bulundu. Bu tutar, bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 96,65 oranında artış göstererek neredeyse iki katına çıktı. İncelemeler neticesinde düzenlenen 101 bin 301 rapor ile tarhı önerilen vergi ve ceza tutarları toplamda 186,6 milyar lirayı aştı.
Gönüllü uyum ve gözetim programları
VDK, doğrudan inceleme yerine mükelleflerin riskli hususları düzeltmesine olanak tanıyan "izaha davet" mekanizmasını etkin bir şekilde kullandı. Bu yöntemle 35,4 milyar liralık matrah artışı sağlanırken, gözetim programları kapsamında da önemli adımlar atıldı. Özellikle nisan ayında başlatılan beyanname gözetim çalışmasıyla 36 bin mükellefe ulaşılarak matrah artışı ve zarar azaltımı sağlandı.
Stok gözetim programı ve KURGAN gibi dijital analiz araçlarıyla da mükelleflerin kayıt dışı işlemleri mercek altına alındı. Ayrıca, lüks restoranlardan pırlanta sektörüne, tütün ürünlerinden tıbbi cihaz üretimine kadar pek çok alanda fiili envanter çalışmaları gerçekleştirildi. 36 ilde 761 farklı adreste yapılan yerinde tespitlerle, risk analizlerinde kullanılmak üzere kapsamlı veriler toplandı.
Bakan Şimşek'ten değerlendirme
Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, denetim süreçlerindeki dönüşüm programlarının başarıyla uygulandığını vurguladı. Şimşek, "Risk analizine dayalı denetim anlayışının etkinliğini ortaya koydu" ifadesini kullanarak, rehberlik ve önleyici mekanizmaların kayıt dışı ekonomiyle mücadelede kritik bir öneme sahip olduğunu belirtti. Bakanlık, önümüzdeki dönemde de gönüllü uyumu esas alan stratejilerle denetim kapasitesini güçlendirmeye devam etmeyi hedefliyor.
