Küresel enerji piyasasının iki önemli aktörü olan Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) ve Petrol İhraç Eden Ülkeler Örgütü (OPEC), yıl sonu değerlendirmelerinde petrol talebi ve arzı konusunda ciddi görüş ayrılıkları yaşıyor. Kurumların projeksiyonları arasındaki fark, günlük iki milyon varilin üzerine çıkarak piyasalardaki belirsizliği derinleştiriyor.
Paris merkezli IEA, 2026 yılına dair karamsar bir tablo çizerek küresel petrol tüketiminin 2025 seviyesinin altında kalacağını öngörüyor. Kurum, bu durumu COVID-19 döneminden bu yana görülen en keskin daralma olarak nitelendiriyor. IEA'nın tahminlerine göre, Hürmüz Boğazı'nın kapalı kalması ve yüksek yakıt fiyatları tüketimi baskılamaya devam ediyor. Bu nedenle ajans, 2026 yılı için günlük 1,6 milyon varillik bir talep düşüşü bekliyor.
OPEC ise IEA'dan farklı olarak talebin artmaya devam edeceğini savunuyor. Ancak örgüt de piyasa koşullarını göz önünde bulundurarak büyüme tahminini üst üste dördüncü kez aşağı yönlü revize etti. OPEC, talebin 580 bin varil artacağını öngörse de, Batılı tahmincilerin aksine savaşın tüketim üzerindeki etkisinin daha sınırlı olduğunu iddia ediyor.
Arz tarafındaki veriler ise piyasadaki sıkışıklığı gözler önüne seriyor. Küresel üretim temmuz ayında artış gösterse de, Hürmüz Boğazı'ndaki fiili kapanma ve tanker altyapısına yönelik saldırılar nedeniyle bölgesel ihracat ciddi oranda geriledi. Körfez bölgesindeki 8,3 milyon varillik üretim kapasitesinin devre dışı kalması, küresel arzın geçen yılın aynı dönemine göre 6,3 milyon varil eksik kalmasına yol açtı. IEA, bu durumu bir çöküşten ziyade geçici bir tıkanma olarak değerlendiriyor ve boğazın yeniden açılmasıyla birlikte sert bir toparlanma bekliyor.
İki kurumun uzlaştığı tek nokta ise 2027 yılına dair iyimser beklentiler oldu. IEA, 2027'de talebin 2,4 milyon varil artacağını öngörürken, OPEC bu rakamı 2,2 milyon varil olarak güncelledi. IEA'nın analizi, tansiyonun düşeceği ve akışların normale döneceği varsayımına dayanıyor. Eğer bu senaryo gerçekleşirse, mevcut arz daralmasının yerini 4,6 milyon varillik bir fazlaya bırakabileceği hesaplanıyor.
