Avrupa Birliği (AB), otomotiv sektöründe sürdürülebilirliği sağlamak ve kritik ham maddelere olan dışa bağımlılığı azaltmak amacıyla hazırladığı yeni düzenlemeyi hayata geçiriyor. 13 Ağustos itibarıyla yürürlüğe giren Ömrünü Tamamlamış Araçlar Tüzüğü, araçların tasarımından üretim aşamasına ve kullanım ömrü sonundaki geri dönüşüm süreçlerine kadar kapsamlı değişiklikler getiriyor.
Geri dönüşüm hedefleri yükseliyor
Yeni kurallar, otomobil üreticilerine araç üretiminde geri dönüştürülmüş malzeme kullanma zorunluluğu getiriyor. Bu kapsamda, yeni araçlarda kullanılan plastiklerin 2032 yılından itibaren en az yüzde 15'inin, 2036 yılından itibaren ise en az yüzde 25'inin geri dönüştürülmüş malzemelerden oluşması şart koşuluyor. Ayrıca çelik ve alüminyum gibi kritik metaller için de benzer geri dönüşüm hedefleri belirlenmiş durumda.
İhracata sıkı denetim
Düzenlemenin en dikkat çeken maddelerinden biri, hurda araçların üçüncü ülkelere gönderilmesini engellemeye yönelik getirilen kısıtlamalar oldu. 2031 yılının ortalarından itibaren, yalnızca trafiğe çıkmaya elverişli olan araçların AB dışına ihraç edilmesine izin verilecek. Bu adım, hurda niteliğindeki araçların ikinci el adı altında ihraç edilmesinin önüne geçmeyi amaçlıyor.
Avrupa genelinde her yıl yaklaşık 10 ila 12 milyon aracın kullanım ömrünü tamamlayarak atık haline geldiği göz önüne alındığında, yeni tüzükle birlikte alüminyum, bakır ve nadir toprak elementleri gibi değerli ham maddelerin geri kazanımının artırılması hedefleniyor. Ayrıca, genişletilmiş üretici sorumluluğu sistemi sayesinde otomobil üreticileri, piyasaya sundukları araçların kullanım ömrü sonundaki toplama ve işleme maliyetlerine doğrudan katkı sağlayacaklar. Bu yeni sistemle birlikte araçların yaşam döngüsü boyunca çevresel performansın iyileştirilmesi ve izlenebilirliğin güçlendirilmesi bekleniyor.
