Yapay zeka dünyasında büyük yankı uyandıran yeni belgeler, Anthropic şirketinin Panama Projesi adı altında yürüttüğü tartışmalı bir girişimi gün yüzüne çıkardı. Şirketin, yapay zeka sohbet robotu Claude'un dil kalitesini artırmak amacıyla milyonlarca kitabı fiziksel olarak parçalayıp dijital ortama aktardığı anlaşıldı.
Kitaplar endüstriyel makinelerle parçalandı
Şirket içi planlama belgelerine göre Anthropic, internetin yapay zeka tarafından üretilen içeriklerle kirlenmediği dönemlere ait eserlere ulaşmak istedi. Bu amaçla on binlerce kitap satın alan şirket, dışarıdan bir yüklenici aracılığıyla kitapların sırtlarını hidrolik makinelerle kestirdi. Sayfalar tek tek taranarak sisteme yüklenirken, geriye kalan kâğıt yığınları geri dönüşüme gönderildi.
Belgeler, şirketin bu süreci gizli tutmaya çalıştığını ve "Bu konu üzerinde çalıştığımızın bilinmesini istemiyoruz" ifadesini kullandığını gösteriyor. Ayrıca, Anthropic kurucu ortağı Ben Mann'ın korsan içerik barındıran kütüphanelerden devasa veri arşivleri indirdiği de mahkeme kayıtlarına yansıdı.
Tarihi tazminat kararı
Andrea Bartz, Charles Graeber ve Kirk Wallace Johnson gibi yazarların öncülüğünde açılan toplu davada, Anthropic'in telif haklarını ihlal ettiği savunuldu. Mahkeme sürecinde gizliliği kaldırılan belgeler, teknoloji devinin içerik üreticilerinin emeklerine bakış açısını gözler önüne serdi. Davayı karara bağlamak isteyen Anthropic, 1,5 milyar dolar tazminat ödemeyi kabul etti. Hukuk uzmanları, bu uzlaşmanın yapay zeka şirketlerine karşı açılan davalar arasında tarihteki en büyük tazminat olduğunu belirtiyor.
Şirket yetkilileri, uzlaşmanın sadece materyallerin temin edilme biçimiyle ilgili olduğunu savunsa da, kamuoyunda bu durum teknoloji şirketlerinin kültürel değerlere yaklaşımı konusunda ciddi bir güven kaybına yol açtı. Benzer şekilde Meta, Google ve OpenAI gibi dev şirketlere karşı açılan telif davaları ise yargı mercilerinde devam ediyor.
