Hamas, Gazze Şeridi'nde silah bırakmayı ve yönetimi devretmeyi öngören yeni bir silahsızlanma planını kabul ettiğini duyurdu. ABD Başkanı Donald Trump, bu gelişmeyi bölgede kalıcı barışın tesisi için atılmış tarihi bir adım olarak tanımladı. Ancak taraflar arasındaki güven eksikliği, planın uygulanabilirliği konusunda ciddi soru işaretleri yaratmaya devam ediyor.
Yol Haritasının Detayları
ABD öncülüğündeki Barış Kurulu tarafından hazırlanan 15 maddelik yol haritası, Hamas'ın elindeki ağır silahların, askeri üretim tesislerinin ve tünel ağlarının envanterinin çıkarılarak güvenli alanlarda muhafaza edilmesini öngörüyor. Sürecin, bağımsız teknokratlardan oluşan Filistin Ulusal Komitesi tarafından denetlenmesi ve bölgeye bir Uluslararası İstikrar Gücü konuşlandırılması planlanıyor.
Hamas, bu süreci İsrail'in tüm saldırılarını durdurması ve askerlerini Gazze'den çekmesi şartına bağlıyor. Grup, ayrıca eski kamu çalışanlarının haklarının korunması ve yeni bir polis teşkilatının kurulması konusunda güvence talep ediyor.
İsrail'in Yaklaşımı ve Saha Durumu
İsrail hükümeti, Hamas'ın silahsızlanma niyetine karşı oldukça temkinli. İsrail tarafı, Hamas'ın kontrolü tamamen bırakmadığı sürece, 'Sarı Hat' olarak adlandırılan ve şu an Gazze'nin yüzde 60'ından fazlasını kapsayan kontrol bölgesinden çekilmeyeceğini vurguluyor. İsrail'in aşırı sağcı Ulusal Güvenlik Bakanı Itamar Ben-Gvir, mevcut planın İsrail'in güvenlik çıkarları açısından kabul edilemez olduğunu ifade etti.
Saha verileri ise insani krizin boyutlarını gözler önüne seriyor. Birleşmiş Milletler verilerine göre Ekim 2023'ten bu yana bölgede yaklaşık 60 milyon ton enkaz oluştu. Gazze Sağlık Bakanlığı, ateşkesin yürürlüğe girmesinden bu yana bin 168 Filistinlinin hayatını kaybettiğini bildirirken, İsrail tarafında ise dört asker yaşamını yitirdi. Bölgedeki Filistinliler, geçmişteki başarısız ateşkes girişimleri nedeniyle yeni plana karşı derin bir şüphe duyuyor.
Hamas'ın başmüzakerecisi Halil el-Hayye'nin liderliğinde alınan bu karar, bölgesel arabulucuların baskısı ve Gazze'deki ağır insani koşulların etkisiyle şekillendi. Buna rağmen, İsrail'in planın açıklanmasından kısa süre sonra bölgeye yönelik saldırılarını sürdürmesi, barış sürecinin önündeki kırılganlığı bir kez daha ortaya koydu.
