İran, uluslararası yaptırımlara ve uygulanan ablukalara rağmen petrol ihracatını sürdürmek için karmaşık bir lojistik ağ kullanıyor. Ülke, petrolünü doğrudan piyasaya sürmek yerine denizde bekletmeyi tercih ederek, uygun satış koşulları oluşana kadar tankerleri geçici birer depolama alanı olarak kullanıyor.
Gölge Filo ve Denizde Depolama
İran'ın petrol sevkiyat stratejisinin merkezinde, deniz taşımacılığı standartlarının dışında faaliyet gösteren ve gölge filo olarak adlandırılan eski tankerler yer alıyor. Bu gemiler, varış rotalarını gizlemek amacıyla izleme cihazlarını kapatma, bayrak değiştirme ve gemiler arası yük transferi gibi yöntemlere başvuruyor. Haziran 2025 verilerine göre, yaklaşık 40 milyon varil petrolün 34 farklı gemiye dağıtılarak Çin'e yakın bölgelere taşındığı tespit edildi.
Savaş ve çatışma dönemlerinde petrol hacmini artıran İran, 2026 yılı itibarıyla stoklarını 166 milyon varile çıkardı. Sıvılaştırma kapasitesinin sınırlı olması nedeniyle deniz, Tahran için stratejik bir stoklama sahasına dönüştü. Transfer edilen petrol, Çinli komisyoncular aracılığıyla piyasaya sürülerek izi kaybettiriliyor.
Gelirlerde Yüzde 60 Artış
İran Petrol Bakanı Muhsin Paknejad tarafından paylaşılan verilere göre, ülke savaş döneminde 11,5 milyar dolar, ateşkes sürecinde ise 6,5 milyar dolar değerinde petrol satışı gerçekleştirdi. Toplamda 18 milyar dolara ulaşan bu gelir, İran'ın yıllık bütçesinde öngörülen petrol gelirlerinin yüzde 60'ından fazlasını oluşturuyor. Bu sistem, Tahran'ın küresel baskılara rağmen ekonomik kaynaklarını koruma çabasının bir parçası olarak öne çıkıyor.
