Avrupa Hastalık Önleme ve Kontrol Merkezi (ECDC), kıta genelinde hepatit B ve C ile mücadelede kaydedilen ilerlemelere rağmen, 2030 yılı için belirlenen eliminasyon hedeflerine ulaşmanın mümkün görünmediğini açıkladı. Kurum, önlenebilir ve tedavi edilebilir bir hastalık olmasına rağmen milyonlarca insanın bu enfeksiyonlarla yaşadığına dikkat çekiyor.
Kronik vakalar ve ölüm riski
ECDC verilerine göre, Avrupa'da tahminen beş milyon kişi kronik hepatit B veya C enfeksiyonu taşıyor. Bu durum, karaciğer yetmezliği ve karaciğer kanseri gibi ciddi sağlık sorunlarına yol açarak her yıl yaklaşık 60 bin kişinin ölümüne neden oluyor. ECDC'de birim başkanı olan Bruno Ciancio, "Önlenebilir bir hastalıktan hiç kimse ölmemeli" diyerek mevcut durumun vahametini vurguladı.
Aşılama ve önleme çalışmaları
Çocukluk çağı aşı programları sayesinde 25 yaş altındaki gençlerde akut hepatit B vakalarında düşüş gözlemlendi. 2015 yılında yüzde 11 olan bu oran, 2024 itibarıyla yüzde 8 seviyesine geriledi. Ayrıca, gebelikte rutin tarama uygulamaları sayesinde virüsün anneden bebeğe geçiş oranı yüzde 2'nin altına düşürüldü. Ancak uzmanlar, rutin çocukluk çağı aşılamalarında ciddi boşluklar olduğunu belirtiyor. Dünya Sağlık Örgütü'nün (DSÖ) yüzde 95 aşılama hedefine ulaşabilen ülke sayısı oldukça sınırlı kalırken, bazı ülkelerde aşılama oranlarının düştüğü rapor ediliyor.
Erişim sorunları ve bulaş yolları
Hepatit C'nin yayılmasını önlemede kritik rol oynayan steril iğne temini ve opioid agonist tedavisi gibi zarar azaltıcı hizmetlere erişim, Avrupa genelinde yetersiz durumda. Sadece yedi ülke, DSÖ'nün bu konudaki hedeflerini karşılayabiliyor. Hepatit B'nin cinsel yolla bulaşması önemli bir sorun olmaya devam ederken, hepatit C vakalarının büyük bir kısmı enjeksiyon yoluyla uyuşturucu kullanımı ve erkekler arasındaki cinsel ilişkiyle bağlantılı seyrediyor. ECDC, farklı topluluklara yönelik özel korunma stratejilerinin sistematik olarak izlenmediğini ve bu alanda daha fazla çaba gösterilmesi gerektiğini ifade ediyor.
