Radyo ve Televizyon Üst Kurulu (RTÜK), dijitalleşen medya dünyasında çocukların fiziksel, zihinsel ve duygusal gelişimini korumak adına denetim mekanizmalarını güçlendirme kararı aldı. TBMM bünyesindeki bir komisyon toplantısında konuşan RTÜK Başkanı Mehmet Daniş, dijital platformların sunduğu içeriklerin algoritmik öneri sistemleri aracılığıyla çocukları riskli içeriklere maruz bırakabildiğini vurguladı.
Yeni Koruyucu Semboller Geliyor
RTÜK, çocukların korunmasına yönelik mevcut akıllı işaret sistemini güncelleyerek daha kapsamlı bir yapıya kavuşturuyor. Yeni dönemde şiddet, ayrımcılık ve intihar gibi konulara özel yazılı uyarılar eklenecek. Ayrıca, zorbalık, kumar ve uyuşturucu gibi davranışsal bağımlılıkları içeren içerikler için yeni semboller sisteme dahil edilecek. Yaş kategorilerinde ise '10+' ve '16+' sembollerinin kullanılmasıyla yayın saatlerinin çocukların gelişimine uygun şekilde yeniden düzenlenmesi planlanıyor.
Dijital Denetim ve Yaptırımlar
Başkan Daniş, son beş yıl içerisinde çocuk haklarını ihlal eden yayınlara yönelik 454 kez idari yaptırım uygulandığını ve yaklaşık 345 milyon TL tutarında ceza kesildiğini açıkladı. Sadece cezalandırma odaklı olmadıklarını belirten Daniş, yayıncılarla iş birliği içinde önleyici rehberlik faaliyetlerini önemsediklerini ifade etti. Kurum, VIA Projesi kapsamında yapay zeka destekli izleme ve analiz kapasitesini artırarak dijital platformlardaki risklere karşı daha hızlı müdahale etmeyi amaçlıyor.
Gençlerin Medya Kullanım Alışkanlıkları Değişti
RTÜK Başkan Yardımcısı Deniz Güler ise 2025 yılına ait güncel verileri paylaşarak gençlerin medya tüketim alışkanlıklarındaki değişime dikkat çekti. Araştırmaya göre, gençlerin günlük televizyon izleme süresi 2018'den bu yana ciddi oranda düşerek 40 dakikalara geriledi. Buna karşılık, gençlerin sosyal medyada geçirdiği günlük süre 3 saat 24 dakikaya ulaştı. Her 10 gençten 9'unun sosyal medyada aktif olduğunu belirten Güler, gençlerin %25'inin profillerinin herkese açık olması nedeniyle aile denetiminin zayıfladığına ve bu durumun yeni bir risk alanı oluşturduğuna dikkat çekti.
RTÜK, ebeveyn kontrol araçlarının, PIN sistemlerinin ve içerik filtreleme teknolojilerinin dijital platformlarda daha etkin sunulması için çalışmalarını sürdürüyor. Kurum, dijital yayıncılıkta algoritmik şeffaflığın artırılmasının ve çocuk hakları etki değerlendirmelerinin yaygınlaştırılmasının önümüzdeki dönemin temel öncelikleri arasında yer alacağını belirtti.
