Avrupa Birliği, 2005 yılından bu yana uyguladığı ve iklim politikasının temel taşı olan Emisyon Ticaret Sistemi'nde (ETS) tartışmalı bir değişikliğe gidiyor. Komisyon, değişen jeopolitik ve ekonomik koşulları gerekçe göstererek, sanayi üzerindeki baskıyı azaltmak amacıyla karbon salım kurallarını gevşetmeyi teklif etti.
Ücretsiz İzinlerde Süre Uzatımı
Mevcut düzenlemelere göre 2034 yılında sona ermesi planlanan ücretsiz karbon salım izinlerinin dağıtımının, yeni öneriyle 2038 yılına kadar uzatılması hedefleniyor. Ayrıca, karbonsuzlaşma yatırımı yapmayı taahhüt eden şirketlere, ücretsiz izinlerin yüzde 80'inin peşin olarak verilmesi planlanıyor. Kalan yüzde 20'lik kısım ise yatırımların hayata geçmesiyle tahsis edilecek.
Havacılık Sektöründe Kısmi Düzenleme
Reform paketindeki en dikkat çekici yeniliklerden biri, AB'den kalkan uçuşlara karbon fiyatı getirilmesi oldu. Ancak bu uygulama 2029 yılına kadar başlamayacak ve yalnızca 5.000 kilometre yarıçapındaki uçuşları kapsayacak. Bu durum, uzun mesafeli uçuşların karbon piyasası dışında kalması nedeniyle eleştirilere yol açtı. Transport & Environment gibi kuruluşlar, bu düzenlemenin Avrupa havacılığının neredeyse yarısını muaf tuttuğunu belirterek, uygulamanın yetersiz olduğunu savunuyor.
Uzmanlardan 'Truva Atı' Tepkisi
İklim uzmanları ve sivil toplum kuruluşları, reformun karbonsuzlaşma sürecini hızlandırmak yerine ertelemeyi ödüllendirdiğini savunuyor. Strategic Perspectives direktörü Linda Kalcker, bu reformu bir "Truva atı" olarak nitelendirerek, şirketlerin emisyon azaltımlarını ertelemeleri için teşvik edildiğini belirtti. İklim Eylem Ağı (CAN) Europe ise, ETS'nin zayıflatılmasının iklim mücadelesini daha maliyetli hale getireceğini ve gelecek nesillerin aleyhine bir durum yarattığını ifade ediyor.
Komisyon yetkilileri ise sistemin karbon fiyatlamasının işe yaradığını kanıtladığını savunarak, yeni teklifin iklim eylemi, rekabet gücü ve enerji bağımsızlığı dengesini korumayı amaçladığını vurguluyor. Denizcilik sektöründe ise yeşil yakıt ve batarya teknolojilerine yatırım yapılması için 110 milyon ETS izninin ayrılması, sektör temsilcileri tarafından olumlu bir adım olarak karşılandı.
