Voyager 1 “Işık Günü” Mesafesine Çok Yakın

Uzay mühendisliğinin çığır açan bir örneği olan Voyager 1, 1977'de fırlatıldıktan bu yana, yıldızlararası uzayda yol alıyor. Hatta bugün hâlâ Dünya ile iletişim kurabilen bu araç, uzay mühendisliğinin dayanıklılık testi gibidir. Ancak, mesafe büyüdükçe haberleşme ağırlaşıyor.

Uzay araçlarının hızları, kulağa inanılmaz hızlı gelir. Işık saniyede yaklaşık 300 bin kilometre hızla gider. Ancak, evrenin ölçeği büyüdükçe, bu hız bile gecikme olarak hissedilmeye başlar. Derin uzay görevlerinin neden yüksek otonomliğe ihtiyaç duyduğunu anlatan en basit gerçek de bu: Bazen komut vermek değil, komutun ulaştığını öğrenmek bile günler alır.

Geçikmenin daha tanıdık mesafelerle düşünülmesi, tablonun netleşmesine yardımcı olur. Ay'ın yaklaşık 2,6 saniye içinde ulaşılabildiği, tek yönlü yaklaşık 1,3 saniye içinde ulaşılabildiği ve Mars'ta uzay araçlarının Dünya'dan anlık joystick ile yönetilemeyeceği gerçeği, derin uzay sondalarının yüksek otonomliğe ihtiyaç duyduğu gerçeğini vurgular.

Voyager 1, Jüpiter ve Satürn yakın geçişi için fırlatılan bir araçtır. Görevinin ardından tek yönlü bir rotayla Güneş'in etki alanını geride bırakıp yıldızlararası uzaya çıktı. Bugün hâlâ Dünya ile iletişim kurabilmesi, uzay mühendisliğinin dayanıklılık testi gibidir. Ancak, mesafe büyüdükçe haberleşme ağırlaşıyor.

Voyager 1'e gönderilen bir komutun ulaşıp aracın "alındı" yanıtını geri yollaması, 24 saatlik tek yön gecikmeyle birlikte yaklaşık 2 gün sürecek. Bu da mühendislerin aracı "ağır çekimde" yönetmesi anlamına geliyor. Bir ayar değiştiriyorsun, sonucu görmen günleri buluyor.

Öte yandan zaman, Voyager'ların aleyhine işliyor. Araçların nükleer güç kaynakları yıllar içinde zayıfladığı için NASA, görevi mümkün olduğunca uzatmak adına bazı bilim aletlerini kapatarak enerji tasarrufuna gidiyor. Hedef, kalan en kritik sistemleri çalışır tutup Voyager'lardan olabildiğince uzun süre veri alabilmek; beklenti, dikkatli enerji yönetimiyle bazı ölçümlerin 2030'lara sarkabilmesi.

Her iki araç da NASA'nın Derin Uzay Ağı (Deep Space Network) üzerinden izlenerek komut alıyorlar ve veri gönderiyorlar. Ancak, zaman, Voyager'ların aleyhine işliyor. NASA, görevi mümkün olduğunca uzatmak adına bazı bilim aletlerini kapatarak enerji tasarrufuna gidiyor.