Tip 1 diyabet tedavisinde kök hücrelerden elde edilen insülin üreten hücreler, bilim dünyasında büyük heyecan yarattı. İlk klinik denemeler, bazı hastalarda insülin ihtiyacının tamamen ortadan kalkabileceğini gösterdi. Ancak uzmanlara göre bu yaklaşım hâlâ deneysel aşamada ve kontrolsüz kök hücre tedavilerine karşı dikkatli olunması gerekiyor.
İnsan vücudundaki yaklaşık 30 trilyon hücrenin tamamı, gelişimin en erken dönemlerinde bulunan az sayıdaki kök hücreden oluşuyor. Bu hücrelerin en dikkat çekici özelliği, uygun koşullarda farklı hücre tiplerine dönüşebilmesi. Bilim insanları da bu yeteneği kullanarak yıllardır hastalıkların tedavisinde yeni yollar arıyor.
Kök hücre araştırmalarında en önemli dönüm noktalarından biri 1998’de insan embriyonik kök hücrelerinin laboratuvar ortamında çoğaltılabilmesiyle yaşandı. 2007’de ise yetişkin hücrelerin yeniden kök hücre benzeri bir hale döndürülebileceği gösterildi. Bu hücreler, “uyarılmış pluripotent kök hücreler” olarak biliniyor ve kişiye özel tedaviler için büyük potansiyel taşıyor.
DİYABETTE HEDEF BETA HÜCRELERİTip 1 diyabette bağışıklık sistemi, pankreasta insülin üreten beta hücrelerine saldırıyor. Bu hücrelerin kaybı, hastaların kan şekerini kontrol altında tutmak için ömür boyu insülin enjeksiyonlarına ihtiyaç duymasına yol açıyor.
İnsülin tedavisi hayat kurtarıcı olsa da vücudun kendi beta hücrelerinin dinamik çalışmasını tam olarak taklit edemiyor. Bu nedenle bazı hastalarda uzun vadede damar, sinir ve organ hasarı gibi ciddi komplikasyonlar gelişebiliyor.
Yeni çalışmaların hedefi ise laboratuvarda kök hücrelerden beta hücreleri üretmek ve bunları hastalara naklederek vücudun yeniden insülin üretmesini sağlamak.