Evlerde kullanılan HEPA filtreli hava temizleyiciler yalnızca havayı temizlemekle kalmayabilir. Yeni bir araştırmaya göre bu cihazları 1 ay boyunca kullanan 40 yaş ve üzeri yetişkinlerde, zihinsel esneklik ve karar verme becerileriyle ilişkili testlerde küçük ama anlamlı bir iyileşme görüldü. Araştırma, kirli havanın beyin üzerindeki etkilerine karşı ev içi hava temizliğinin sanılandan daha önemli olabileceğini gösteriyor.
Evlerde kullanılan hava temizleyiciler genellikle alerji, toz, polen, sigara dumanı ya da kötü koku gibi sorunlarla gündeme geliyor. Ancak yeni bir araştırma, bu cihazların etkisinin yalnızca solunum yollarıyla sınırlı olmayabileceğini ortaya koydu.
HEPA filtreli hava temizleyicilerin 1 ay boyunca kullanılması, 40 yaş ve üzeri yetişkinlerde bazı zihinsel testlerde daha iyi performansla ilişkilendirildi. HEPA, “yüksek verimli partikül hava filtresi” anlamına geliyor. Bu filtreler, havadaki çok küçük parçacıkları yakalayarak iç mekândaki partikül madde miktarını azaltabiliyor.
Partikül madde, özellikle trafik, egzoz, sanayi kaynaklı hava kirliliği ve bazı ev içi kaynaklarla ilişkilendiriliyor. Daha önce yapılan çalışmalar, bu tür kirliliğin solunum ve kalp-damar hastalıklarının yanı sıra Alzheimer ve Parkinson gibi nörolojik hastalıklarla da bağlantılı olabileceğini göstermişti.
Araştırmada 30 ile 74 yaşları arasındaki 119 kişi incelendi. Katılımcılar, yoğun trafik kaynaklı hava kirliliğine maruz kalınabilecek bir bölgede yaşıyordu. Bu nedenle çalışma, hava temizleyicilerin etkisini görmek için dikkat çekici bir ortam sağladı.
Katılımcılar iki gruba ayrıldı. Bir grup önce 1 ay boyunca gerçek HEPA filtreli hava temizleyici kullandı, ardından 1 ay ara verildi ve daha sonra filtre içermeyen sahte bir cihaz kullandı. Diğer grup ise bu sıralamanın tersini uyguladı. Sahte cihaz dışarıdan gerçek hava temizleyici gibi görünüyordu, ancak havayı temizleyen filtreye sahip değildi.