Üstelik bu rekor, çoğu uzak gökcisminde olduğu gibi dev bir galaksinin kütle çekim merceğiyle büyütülmüş bir görüntü sayesinde değil, tamamen kendi parlaklığıyla kırıldı. Daha da şaşırtıcı olan ise: Bu patlama, olağanüstü parlak bir “süper yıldız” değil, bildiğimiz sıradan bir süpernova gibi görünüyor.
Hikâye, Fransız-Çin ortak yapımı uydu SVOM’un gökyüzünü tararken çok uzaktan gelen bir ışık parlaması yakalamasıyla başladı. Uydunun ana görevi, Evren’in en parlak olayları olan gama ışını patlamalarını (GRB) bulmak.
14 Mart 2025’te tespit edilen bu yeni olayda, uydunun algıladığı şey aslında uzun süreli bir gama ışını patlamasının yalnızca en parlak kısmıydı. Işığın daha sönük kısımları, algılama sınırının altında kalmıştı.
Daha sonra NASA’nın Neil Gehrels Swift Gözlemevi, İskandinav Optik Teleskobu ve Avrupa Güney Gözlemevi’nin Very Large Telescope’u devreye girdi. Yapılan ölçümlere göre GRB 250314A adı verilen bu patlama, kırmızıya kayma değeri 7,3 olan, yani Büyük Patlama’dan yaklaşık 720 milyon yıl sonrasına karşılık gelen inanılmaz uzak bir mesafedeydi.
Gama ışını patlamaları kabaca iki sınıfa ayrılıyor: Kısa süreli olanlar genelde nötron yıldızlarının çarpışmasıyla, uzun süreli olanlar ise dev yıldızların çökmesiyle ilişkilendiriliyor.
Uzun süreli patlamalar, çekirdeği kendi ağırlığı altında çöken dev yıldızların süpernovaya dönüşmesiyle ortaya çıkıyor. Yıldızın çekirdeği çökerek kara delik veya nötron yıldızı hâline gelirken; çevresine, saniyeler içinde Güneş’in tüm ömrü boyunca yayacağı enerjiden bile fazla enerji saçabiliyor.