Dünyanın farklı ülkelerinden bilim insanlarının yer aldığı büyük bir ekip, bu sorunun yanıtını genlerde aradı ve şimdiye kadarki en kapsamlı genetik haritalardan birini çıkardı. Nature dergisinde yayımlanan çalışmada, 14 farklı psikiyatrik rahatsızlık için ortak genetik risk faktörleri incelendi ve 5 “genetik aile” ortaya kondu.
HASTALIKLAR NEDEN DİĞERLERİYLE BAĞLANTILI?
Araştırmacılar, 1 milyondan fazla psikiyatrik tanılı, toplamda ise 6 milyondan fazla kişinin genetik verisini analiz etti. Sonuçlar, birçok rahatsızlığın aynı gen havuzunu paylaştığını gösterdi.
Çalışmayı yöneten isimlerden, Virginia Commonwealth Üniversitesi’den psikiyatri profesörü Kenneth Kendler bu durumu şöyle özetliyor: Psikiyatride elimizde kan testi, görüntüleme vb. net tanı araçları yok; tanı çoğunlukla belirtilere dayanıyor. Genetik ise, hangi hastalıkların birbiriyle akraba olduğunu görmemizi sağlayan yeni bir araç olarak öne çıkıyor.
Veriler, 428 genetik varyantın birden fazla rahatsızlıkla ilişkili olduğunu, 101 kromozom bölgesinin ise adeta “ortak risk sıcak noktası” gibi davrandığını gösteriyor. Yani aynı gen bölgeleri, bir kişiyi hem depresyona hem kaygı bozukluğuna, hatta bazı durumlarda travma sonrası stres bozukluğuna yatkın hâle getirebiliyor.
Araştırma, 14 psikiyatrik rahatsızlığı genetik benzerliklerine göre 5 ana gruba ayırıyor: