Kış Depresyonu: Neden Sonbaharda Belirtiler Görülüyor?
Fırat Üniversitesi Hastanesi Psikiyatri Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Gürok, kış aylarına yaklaşan dönemde bireylerin yaşamlarına etki edebilecek ciddi bir sağlık sorununun dikkat çektiğini açıkladı. Günlerin kısalması ve güneş ışığına maruziyetin azalmasıyla birlikte sabah uyandıktan zorlanma, enerji kaybı ve motivasyon düşmesi gibi şikayetlerin arttığını beliren doktor, bu durumun sadece geçici bir ruh hali olmadığını vurguladı.
Mevsimsel Depresyonun Yaygınlığı
Prof. Dr. Gürok, nüfusun yaklaşık %5’inde mevsimsel depresyonun ciddi seyrettiğini ifade etti. Bu oranın, daha hafif belirtiler gösteren “kış hüznü” olarak adlandırılan durumla birlikte %10-20’ye çıktığını kaydetti. Doktor, bu sorunun biyolojik nedenlere dayandığını ve sadece psikolojik bir durum olmadığını belirtti.
Neden Güneş Işığı Etkili?
Güneş ışığının azalmasıyla serotonin hormonunun düşmesi ve melatonin salgısının zamanlamasının bozulduğu bilimsel olarak kanıtlandığını aktaran Gürok, bu durumun yorgunluk ve uyku bozukluklarına neden olabileceğini açıkladı. Ayrıca kış aylarında D vitamini üretiminin azaldığını ve bu eksikliğin ruh halini etkilediğini vurguladı.
Kimler Daha Riskli?
- Ekvatora uzak bölgelerde yaşayanlar
- Kadın cinsiyetteki bireyler
- 18-30 yaş arası gençler
- Ailesinde depresyon öyküsü olanlar
- Önceki depresyon ya da bipolar bozukluk geçirenler
Belirtiler ve Tedavi
En sık görülen şikayetler arasında sabah uyandıktan zorlanma, aşırı yemek tüketimi, ilgi kaybı ve sosyal geri çekilme yer alıyor. Gürok, ışık terapisinin tedavinin temelini oluşturduğunu ve düzenli egzersiz, sağlıklı beslenme gibi yaşam tarzı değişikliklerinin destekleyici rol oynadığını belirtti. D vitamini takviyeleri ve bilişsel davranışçı terapi de tedavi seçenekleri arasında yer alıyor.
Ruh Sağlığının Önemi
Prof. Dr. Gürok, şikayetlerin iki haftadan fazla sürmesi durumunda bir psikiyatri uzmanına başvurulmasının gerektiğini vurguladı. “Mevsimsel depresyon, fiziksel sağlık kadar ruh sağlığını da ciddi şekilde etkileyen bir durumdur,” dedi. Kış aylarında ise güneş ışığını artırıcı önlemler alınmasıyla hem hormonal dengeler hem de ruh hali korunabileceğini ekledi.