Kent merkezine 18 kilometre uzaklýktaki Örencik Mahallesi yakýnlarýnda bulunan ve ilk kez 1963 yýlýnda Ýstanbul ve Chicago üniversitelerinden araþtýrmacýlarýn yüzey çalýþmalarý sýrasýnda fark ettiði ören yerinde, en somut bulgular 1986'da tarlasýný süren bir çiftçinin bulduðu heykelle ortaya çýktý.
Þanlýurfa Müzesi ve Alman Arkeoloji Enstitüsünce 1995'ten bu yana ortaklaþa yürütülen çalýþmalarda, Neolitik döneme ait boylarý 3-6 metre, aðýrlýklarý da 40-60 ton olan, yabani hayvan figürlü "T" biçimli dikili taþlar bulundu.
Kazýlarda ayný zamanda 8-30 metre çapýnda dairesel ve dikdörtgen þekilli, dünyanýn en eski tapýnak kalýntýlarý ve yaklaþýk 12 bin yýl öncesine ait olduðu belirtilen 65 santimetre uzunluðunda insan heykeli gibi çeþitli tarihi eserler de gün yüzüne çýkarýldý.
Elde edilen buluntular üzerine tüm dünyanýn dikkatini üzerine çeken Göbeklitepe, 2 Temmuz 2018'de UNESCO Dünya Mirasý Listesi'ne girdi. Koruma çatýsý ve çevre düzenlemesinin ardýndan Göbeklitepe'nin resmi açýlýþý Cumhurbaþkaný Recep Tayyip Erdoðan'ýn katýlýmýyla 8 Mart 2019'da yapýldý.
UNESCO ile dünyaya açýlan Göbeklitepe'ye yerli ve yabancý turistlerin ilgisi, Cumhurbaþkaný Erdoðan'ýn 2019 yýlýný "Göbeklitepe Yýlý" ilan etmesiyle önemli ölçüde arttý.
Bölgeye düzenlenen kültür ve turizm gezilerinin önemli duraklarýndan biri haline gelen Göbeklitepe, 2019'da ziyarete açýlmasýnýn ardýndan yoðun ilgi görmeye devam ediyor.