Tarihi kaynaklara göre, 1206 yýlýnda Türkmenistan'ýn Merv kentinde doðduðu tahmin edilen Þeyh Edebali, ilk tahsilini Karaman'da, dönemin önemli kiþiliklerinden ders alarak yaptý.
Daha sonra Suriye'nin baþkenti Þam'a gidip burada da eðitim gören Þeyh Edebali, bir süre sonra Anadolu'ya dönerek tasavvufa (Allah'ýn niteliðini ve evrenin oluþumunu 'varlýk birliði' anlayýþýyla açýklayan, dini ve felsefi akým) yöneldi.
Bilecik yakýnlarýnda kurduðu dergahta yolculara ve ihtiyaç sahiplerine yardýmcý olan, burada dönemin Anadolu Selçuklu Devleti'nin uç beyi Ertuðrul Gazi'nin oðlu Osman Gazi'yle tanýþan Þeyh Edebali, Osman Gazi'nin, kýzý Bala Hatun'la evlenmesiyle Osman Gazi'nin kayýnbabasý oldu.
Kayý boyunun lideri de olan babasý Ertuðrul Gazi'nin vefatýndan sonra Kayýlarýn baþýna geçen, Þeyh Edebali'yi "manevi rehber" olarak görmeye baþlayan Osman Gazi, 1299'da Osmanlý Devleti'ni kurduktan sonra da Þeyh Edebali'yi bir an olsun yanýndan ayýrmadý.
Osman Gazi'ye yönelik "adalet", "sabýr" ve "merhamet" içerikli öðütleriyle bilinen ve 1326'da vefat ettiði tahmin edilen Þeyh Edebali, Bilecik'teki kendi adýný taþýyan külliyesine defnedildi.
Þeyh Edebali'nin vefatýnýn bu seneki 700'üncü yýlý, Kasým 2025'te Özbekistan'ýn Semerkant kentinde düzenlenen UNESCO 43'üncü Genel Konferansý'nda, Türkiye'nin önerisi üzerine "Anma ve Kutlama Yýl Dönümleri Programý"na dahil edildi.