ABD Başkanı Donald Trump’ın İran’a yönelik sert açıklamaları ve “büyük dalga” mesajı, Washington ile Tahran arasında askeri gerilimin yeni bir aşamaya taşındığına işaret ediyor. Beyaz Saray’dan yapılan son açıklamalar, ABD’nin İran’a karşı yürüttüğü hava harekâtının kapsamını genişletmeye hazırlandığı yönündeki değerlendirmeleri güçlendirirken, uzmanlar büyük saldırının stratejik bombardıman uçaklarının devreye alınması ve daha ağır mühimmat kullanımını içerebileceğini belirtiyor.TRUMP: “BÜYÜK DALGA HENÜZ GELMEDİ”Başkan Trump, yaptığı açıklamada İran’a yönelik operasyonların henüz en sert aşamasına ulaşmadığını vurgulamıştı. “Henüz onlara sert darbeler indirmeye başlamadık bile. Büyük dalga henüz gelmedi. Büyük dalga yakında geliyor” diyen Trump, ABD’nin askeri seçeneklerinin masada olduğunu açıkça ifade etti.Trump’ın bu açıklamaları Tahran üzerinde beklenen caydırıcı etkiyi yaratmadı. İran, salı günü komşu ülkelere yönelik yeni bir füze ve insansız hava aracı (İHA) saldırı dalgası başlattı. Bölgedeki askeri hareketlilik artarken, ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM) unsurlarının da operasyon temposunu yükselttiği bildirildi.
İKİ BOMBARDIMAN UÇAĞI ÖNE ÇIKIYORB-1 LancerABD, İran’a yönelik saldırılarda süpersonik B-1 Lancer bombardıman uçaklarını aktif biçimde kullandı.Azami hız: Mach 1.25 (ses hızının yaklaşık 1,5 katı)Mürettebat: 4 kişiGörev profili: ABD ana karasından kalkış, İran hedeflerine saldırı ve geri dönüşAir & Space Forces dergisine göre B-1 mürettebatları İran hedeflerini vurmak için yaklaşık 37 saat süren uzun menzilli görevler icra etti. Washington’ın bu uçakları Hint Okyanusu’ndaki Diego Garcia üssüne konuşlandırmak istediği, ancak İngiltere ile bu konuda diplomatik görüş ayrılıkları yaşandığı da iddialar arasında.
EN TEHLİKELİ OLANI: B-52 STRATOFORTRESSABD Hava Kuvvetleri’nin en ağır bombardıman uçağı olarak bilinen B-52 Stratofortress, olası büyük dalganın merkezinde yer alabilecek platformlardan biri olarak gösteriliyor.Öne çıkan özellikleri:Tek uçuşta 70.000 libre (yaklaşık 32 ton) bomba taşıma kapasitesiYaklaşık 8.800 mil menzil (havadan yakıt ikmali olmadan)1950’lerden bu yana aktif hizmetAncak B-52, yüksek mühimmat kapasitesine rağmen yavaş ve nispeten savunmasız bir platform olarak da değerlendiriliyor. Bu nedenle ancak hava üstünlüğünün sağlandığı ortamlarda güvenli şekilde kullanılabilir yorumları bulunuyor.‘HAVA BOMBARDIMANINDA TEMEL UNSURLARDAN BİRİ’Coşkun Başbuğ, B-52 Stratofortress uçaklarının hava bombardımanında temel unsurlardan biri olduğunu belirterek, geçmiş savaşlarda da yoğun şekilde kullanıldığını hatırlattı. B-52’lerin devreye alınmasının ağır sonuçlar doğurabileceğini ifade eden Başbuğ, olası bir operasyonun yalnızca askeri değil, siyasi ve diplomatik sonuçlar da doğuracağını vurguladı.Böyle bir adımın dünya kamuoyunda nasıl bir tepkiyle karşılanacağının da hesaba katılması gerektiğini söyleyerek, İran’ın geçmişte operasyon düzenlenen ülkelere benzemediğini dile getiren Başbuğ, “İran; Irak’a, Vietnam’a ya da Afganistan’a benzemez. Böyle bir hamle çok ciddi ses getirir” ifadelerini kullandı.
PENTAGON: “YEREL HAVA ÜSTÜNLÜĞÜ SAĞLANDI”ABD Genelkurmay Başkanı Dan Caine, 2 Mart’ta yaptığı açıklamada İran üzerinde “yerel hava üstünlüğünün sağlandığını” duyurdu.Pentagon’daki basın toplantısında Caine, şu ifadeleri kullandı: “Bu hava üstünlüğü, güçlerimizin korunmasını artırmakla kalmayacak, aynı zamanda İran üzerindeki çalışmalarına devam etmelerini de sağlayacaktır.”Uzmanlara göre bu açıklama, ABD’nin daha ağır bombardıman uçaklarını ve daha yıkıcı mühimmatları devreye alabileceği anlamına geliyor.BÜYÜK BOMBA: MOAB MI, MOP MU?ABD envanterinde iki dikkat çekici ağır mühimmat bulunuyor:1- Tüm Bombaların Anası olarak adlandırılan: MOAB GBU-43/B MOAB (Massive Ordnance Air Blast)Ağırlık: 21.715 libreHavadan atılan en ağır ikinci bomba2017’de Afganistan’ın Nangarhar vilayetinde kullanıldıSöz konusu saldırıda yaklaşık 95 kişinin öldüğü bildirilmiştiWarships International Fleet Review editörü Iain Ballantyne’a göre Trump’ın “büyük bomba” ifadesi MOAB’a gönderme olabilir.2- Derin sığınakların için kullanılıyor: MOP MOP GBU-57 Massive Ordnance PenetratorAğırlık: 27.125 poundGüçlendirilmiş yeraltı tesislerini delmek üzere tasarlandıÖzellikle nükleer tesisler ve derin sığınaklar için kullanılıyorBu silahın büyüklüğü nedeniyle genellikle özel platformlar veya stratejik bombardıman uçaklarıyla taşındığı belirtiliyor.Coşkun Başbuğ, bu ağır tahrip gücüne sahip mühimmatlara ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Başbuğ, kamuoyunda “tüm bombaların anası” olarak bilinen GBU-43/B MOAB türü bombaların sığınak delici özellik taşıdığına yönelik iddialara dikkat çekerek, bu tür mühimmatların yüksek yıkım kapasitesine sahip olduğunu ifade etti. Yerin derinliklerinde patlama etkisi oluşturabildiğine dair teknik detayların gündeme geldiğini belirten Başbuğ, ilk infilakın ardından yer altında ikinci bir patlama etkisi meydana getirebildiğini söyledi.Bu tür mühimmatların komuta merkezleri, silah depoları ve korunaklı askeri noktalar üzerinde doğrudan yok edici etki oluşturabilecek kapasitede olduğunu dile getiren Başbuğ, söz konusu açıklamaların aynı zamanda psikolojik harp unsuru olarak da değerlendirilmesi gerektiğini vurguladı.‘TÜM BUNLAR KORKU VE BASKI OLUŞTURMAK İÇİN’Coşkun Başbuğ, “Bunlar korku ve baskı oluşturmak amacıyla dillendirilen söylemler olabilir. Her savaşta bu yöntemlere başvurulur. Bu ifadelerin kullanılması, fiilen uygulanacağı anlamına gelmez. Süreci savaşın gelişen şartları belirler” değerlendirmesinde bulundu.Ancak yine de geçmişte benzer nitelikte sert askeri müdahalelerin yaşandığını hatırlatan Başbuğ, ABD’nin ciddi şekilde sıkışması halinde bu tür yöntemlerin yeniden gündeme gelebileceğini kaydetti.