ABD ve İsrail’in, İran’a yönelik saldırıları ve bölgede gerginliğin artması nedeniyle özellikle deniz sigortacıları panikte. Sigortacıları tedirgin eden ise Hürmüz Boğazı. Yaşanacaklardan korkan kimi sigortacılar, bölgeye giden gemilerin sigorta poliçelerini iptal etti. Son dört günde ise Hürmüz Boğazı’nda üç tanker füzeyle vuruldu ve bir gemici hayatını kaybetti.
Konunun detayına girmeden önce deniz sigortacılığı ile ilgili kısa bir bilgi vereyim. Ticaret yapan gemilerin armatörleri yıllık harp ve grev sigortaları adı altında, terör teminatı olarak kısaca adlandırılan, harp sigortaları satın alırlar. Yıllık bir harp sigortası vardır. Harp sigortalarının sefer sahaları Londra’daki Harp Komitesi tarafından belirlenir. Eğer gemi politik olarak riskli bir bölgeye gemisini gönderiyorsa, sefer süresince 7 veya 14 günlük savaş teminatı satın alınır ve riskli bölgelere gidildiğinde de gemi savaş teminatı altındadır.
Bunları niye anlattım? Şu anda ABD ve İsrail’in, İran’a yönelik saldırıları nedeniyle Hürmüz Boğazı’nda 700 gemi hareket etmeden bekliyor ve bu gemilerin hepsinin de savaş sigortası bulunuyor. Pazartesi günü dünyanın önemli 7 denizcilik sigortası grupları, bölgede savaş riski teminatlarını durdu ve bu teminatlara sahip poliçeleri de iptal etti. İptal uygulaması 5 Mart tarihinde uygulamaya girecek. Yani, Perşembe gününden itibaren bu 7 deniz sigortacısının teminat verdiği gemilerin artık savaş teminatı olmayacak.
Bu yaşananlar daha başlangıç. Bir taraftan gerilimin artması, diğer taraftan ABD’nin, ticari gemilerin bölgeden uzak durması yönündeki uyarıları hem gemi sahiplerini hem de sigortacıları tedirgin ediyor. Ancak burada önemli nokta şu; bölge, henüz deniz sigortacıları tarafından savaş bölgesi ilan edilmedi. İran’ın, Hürmüz Boğazı’nı kapatması ve buradan geçecek özellikle petrol tankerlerine saldıracağı duyurusu ise sigortacılarda endişe yarattı.
Hatırlatma olsun, Rusya-Ukrayna savaşında bölge savaş bölgesi ilan edilmiş, sonrasında sigortacılıkta savaş şartları devreye girmişti. Yani, savaş hali sigorta teminatı dışında tutulduğundan; sigortalı tüm varlıkların savaş nedeniyle uğrayacağı zarar sigortadan karşılanmıyor. Daha da önemlisi, bölge savaş bölgesi olduğundan artık sigorta da yapılmıyor. Sigorta teminatı olmadan ticaret de yapılamıyor.
Londra’daki Harp Komitesi’nin riskli bölgeler listesine de baktım, Hürmüz konusunda ciddi bir uyarı henüz bulunmuyor ancak bugün, yarın listeye alınacağına kesin gözle bakılıyor.