Türkiye'de engelli vatandaşlar için araç sahibi olma yolunda önemli bir eşik aşıldı. TBMM Genel Kurulu'nda kabul edilen düzenlemeyle, daha önce sistem dışında kalan ve sürücü belgesi alamayan yüzde 40 ve üzeri ortopedik engelliler de ÖTV muafiyetinden yararlanma hakkı kazandı. Düzenleme, hem kapsamı genişletme hem de araç satışını netleştirmeyle aynı anda tarihe geçti. Takvim.com.tr, engellilerin ÖTV'siz araç alımına ilişkin tüm detayları derledi.
TBMM'de kabul edilen düzenleme ile ortopedik engeli nedeniyle sürücü belgesi alamayan ve engel oranı yüzde 40 ve üzerinde olan bireyler de ÖTV'siz araç alım hakkından yararlanabilecek. (Haberin fotoğrafları AA , Sabah ve Takvim Foto Arşiv'den alınmıştır.) Engellilerin araç alım şartları nedir? Mevzuatta engelliye ÖTV indirimi değil, ÖTV muafiyeti uygulanmakta. Yüzde 90 üstünde engelli olanlar ile yüzde 90 altında engel durumuna göre ÖTV muafiyeti uygulanıyor. Engelli araç alma limiti ne kadar oldu? 2025'te 2 milyon 290 bin 200 TL olan limit, 2026'da yeniden değerleme oranı doğrultusunda ÖTV ve diğer her türlü vergiler dahil 2 milyon 873 bin 972 TL olarak şekillendi. Aracın bu limitin altında olması ve yüzde 40 yerlilik şartını karşılaması gerekiyor.
ÖTV muafiyeti, Özel Tüketim Vergisi Kanunu kapsamında engelli bireylere özgü anayasal bir haktır. Yeni düzenlemede ÖTV ve diğer tüm vergiler dahil araç bedeli sınırı 2 milyon 873 bin 900 TL olarak belirlendi; buna ek olarak araç yüzde 40 yerlilik şartını karşılaması da zorunlu kılındı. 2025'te 2 milyon 290 bin 200 TL olan limit, 2026 yeniden değerleme oranıyla birlikte 2 milyon 873 bin 972 TL'ye yükseldi.
Yüzde 90 ve üstü engellilerin ÖTV muafiyet şartları neler? Yüzde 90 engelli olanlar 10 yılda bir ÖTV'siz araç satın alabiliyor. Aracı bizzat kendisinin kullanma şartı yok. Ancak sürekli tekerlekli sandalye ya da sedye kullanılması gibi durumlarda ÖTV'den muaf olmak için araca özel tertibat yaptırılması zorunlu.
Yüzde 90 üstü engelli aracı kimler satın alabilir? 18 yaşını doldurmuş, engellilik oranı yüzde 90 ve üstü olanlar Engellilik Sağlık Kurulu Raporu'yla kendisi için araç satın alabilir. Aracı kullanma şartı olmadığı gibi özel tertibat da gerekmez. Akıl hastaları alabilir mi? Akıl sağlığı yerinde olmayan 18 yaş üstü zihinsel engelli kişiler için mahkeme tarafından atanan vasi kararıyla araç alımı yapılabilir. 18 yaş altı için araç alımı velayet sahibi ebeveynleri veya vasileri tarafından gerçekleştirilebilir. Yüzde 90 altı engelliler için araç alım şartı nedir? Yüzde 90 altında engelli olanlar, belli koşullarda ÖTV'siz araç alabilir. Burada önemli olan engellilik oranı değil, sağlık raporunda "hareket ettirici aksamda özel tertibatlı araç kullanması gerekir" ibaresinin yer almasıdır. Böylece engellilik oranı ister yüzde 40, ister yüzde 80 olsun ÖTV'siz araç alabilir.
Engelli araç alımı kapsamı ne kadar genişletildi? TBMM'de yapılan son değişiklikle, ortopedik engeli nedeniyle sürücü belgesi alamayan ve engel oranı yüzde 40 ve üzerinde olan bireyler de koşulları sağlamaları halinde ÖTV'siz araç alım hakkından yararlanabilecek. Araca özel tertibat yaptırmanın şartları neler? ÖTV'siz satın alınan araçlarda: debriyaj, fren, gaz pedalları ve vites kolu gibi hareket ettirici aksam üzerinde özel tertibat yapılmalı. Kriterler: "gaz, fren veya debriyaj pedallarında sabit düzenlemeler yapılması, manuel vites kolunun direksiyona taşınması veya daha uygun hale getirilmesi ile sağ veya sol el/bacak kısıtlılıklarına göre hareket ettirici düzeneklerin eklenmesi" olarak sıralanır. Örneğin sağ bacağı olmayan bir engellinin ÖTV'siz araç almak için fren ve gaz pedallarında özel tertibat zorunludur. Otomatik vitesli araçlarda özel tertibat gerekli mi? Otomatik vitesli araçların engellilerin kullanımı için uygun hale getirilmeli. Otomatik vites olması hareket ettirici aksamda gerekli olan özel tertibatların yapılmasını ortadan kaldırmaz. Sağ bacağı olmayan veya her iki bacağını hareket ettiremeyen kişiler, fren ve gaz pedallarında düzenleme olmadan otomatik vitesli aracı kullanamaz.