Geçen hafta milli maç için San Francisco'daydık. Maç sonrası şehirde turlarken Amerika'nın en eski ve büyük perakende zincirlerinden biri olan Macy's'e yolumuz düştü. Biliyorsunuz, Kovid salgını ardından da küresel ekonomik dalgalanmalar nedeniyle Macy's bazı mağazalarını kapattı. Özellikle verimsiz gördüklerini... Ama hâlâ 398 mağazayla faaliyette... Mağazaya girdiğimizde dikkatimizi alt kattaki Godiva standı çekti. Hatırlarsınız, Godiva, Yıldız Holding'in dünyaya açılma stratejisinin başlangıçlarından biri... Holding, 80 yıllık lüks çikolata markası Belçikalı Godiva'yı 850 milyon dolar bedelle 2007'de satın aldı. Bu hamle, Türk iş dünyasının o dönemdeki en büyük yurtdışı satın almasıydı. Murat Ülker'in benzetmesini hatırlıyorum. Godiva'ya çikolatanın 'kaşıkçı elmas'ı diyordu. Milli maçı izlemeye gelen Yıldız Holding Yönetim Kurulu Üyesi, pladis ve Godiva Yönetim Kurulu Başkanı Murat Ülker'le ABD'de rastlaşınca sormadan edemedik. "'Kaşıkçı elmas'ı ABD'de nasıl gidiyor" diye... Malum, daha önce ABD'de Godiva adıyla fiziki mağazalar açmaya başlamışlardı. Ancak pandemi sürecinin ve değişen tüketici alışkanlıklarının etkisiyle mağazalaşma stratejisini rafa kaldırdılar. Ürünlerini market zincirleri, eczaneler ve büyük perakende mağazaları aracılığıyla tüketiciye ulaştırıyorlar. Murat Bey, Godiva'nın Macy's'in mevcut 398 mağazasının tamamında yer aldığını söylüyor. Godiva ürünleri ağırlıklı olarak hediyelik ürünlerin bulunduğu lüks hediyelik ürün alanlarında yer alıyormuş. Kasa önlerinde küçük bar (çubuk veya parmak) çikolataları, mini barlar, Pearls ürünleri (inci tanesi şeklinde çikolataları) ve Masterpiece hediyelik ve günlük tüketim ürün çeşitleri de bulunuyormuş.
Peki satışlar nasıl? Murat Ülker, "İyi gidiyor" diyor. ABD'li perakende devi Macy's aslında ülkenin turizm noktası... Macy's mağazalarını yılda 2 ila 6 milyon arasında turist ziyaret ediyor. Onlineda 100 milyon ziyaretçi trafiği var. Dolayısıyla bu zincirde var olmak Yıldız Holding'in küresel yolculuğunda önemli... Yıldız Holding, dünya markaları United Biscuits ve Godiva'yı aldıktan sonra bunları pladis şirketi altında toplamıştı. Yıldız Holding'in global atıştırmalık şirketi pladis, şu anda bisküvide dünyada 2'nci, çikolatada ise 7'nci sırada... pladis, 10 yıllık yolculuğunda önemli bir büyüme kaydetmiş. 110'dan fazla ülkede tüketicilerle buluşuyor. 16 bin kişilik küresel bir aileye dönüşmüş. Murat Ülker, yıllık net gelirde 3 milyar İngiliz sterlin eşiğini aştıklarını belirtiyor. Murat Ülker'i görünce şu meşhur borç meselesini sormadan olmaz elbette... Hatırlarsınız, 2018'de Yıldız Holding'in 'borçları yapılandırmak' için bankalara mektup göndermesi çok tartışılmış, gündeme oturmuştu. Ondan sonra yapılandırma gerçekleşmiş, grup borçlarını ödemeye başlamıştı. En son İngiltere'de kendisiyle konuştuğumda 7.5 milyar dolar borcu, yaptıkları ödemelerle 500 milyon dolara indirdiklerini belirtmişti. Söylediğine göre, o günden bu yana pek bir şey değişmemiş...Bankalara borç bakiyesi 500 milyon dolara inmiş... Mevcut planlamalara göre borcun kalan kısmının tamamı 2030 yılında sıfırlanmış olacak. Borcu ödemek için 40 fabrika satmışlar... Bir sürü de gayrimenkul... Yeni yatırımlara da devam ediyorlar. Murat Ülker, o kadar fabrika satışına rağmen 2018'de 11 milyar dolar olan cirolarını 5 milyar dolar artırdıklarını söylüyor. Yani, Yıldız Holding, küçülerek büyümüş... Kulağa paradoksal gelse de kapasite azaltıp, hedefe odaklanıp, verimlilik sağlamak çoğu zaman bir büyüme stratejisi olabiliyor.