Avrupa Birliği, dijital altyapıda ABD’li teknoloji devlerine olan bağımlılığı azaltmak ve “teknoloji egemenliğini” güçlendirmek amacıyla önemli düzenlemelere hazırlanıyor. Hem mobil uydu spektrumu hem de kamu bulut ihalelerinde Avrupa şirketlerini öne çıkarma girişimleri, blok içinde ciddi görüş ayrılıklarına neden oluyor. Jeopolitik riskler, Çin’in teknolojik yükselişi ve transatlantik ilişkilerdeki belirsizlikler Avrupa’yı harekete geçirirken, bazı üyeler Washington ile gerilim riski ve devasa yatırım ihtiyacı nedeniyle temkinli davranıyor.
Reuters’ın Salı günü ortaya çıkardığı bilgilere göre Brüksel, gelecek yıl yapılacak mobil uydu spektrumu tahsisinde Avrupa şirketlerine aslan payını ayıracak ancak Elon Musk’ın Starlink’i ve Amazon’un alçak yörünge (LEO) uydu girişimlerine de sınırlı erişim imkanı tanıyacak. Bu karar, Avrupa firmalarına öncelik veren bir uzlaşmanın sonucu olarak değerlendiriliyor.
3 Haziran’da açıklanması beklenen AB bulut ihaleleri düzenlemesi, Amazon, Google ve Microsoft’un küresel bulut pazarındaki hakimiyetini törpülemeyi hedefliyor. Üç şirketin dünya bulut altyapı pazarının yüzde 63’üne hâkim olduğu belirtilirken, AB’nin özellikle hassas kamu projelerinde bu şirketlerin erişimini kısıtlaması öngörülüyor. Taslak metin, tam engelleme yerine “sınırlı erişim” yaklaşımını benimsiyor.
Stanford Computational Antitrust Projesi Editörü Alba Ribera Martínez, Avrupa’nın hassas verilerinin kötü niyetli aktörlere karşı savunmasız kaldığını ve kritik altyapılardan “kopma” riskiyle karşı karşıya olduğunu vurguluyor. Ribera Martínez, Avrupa ile ABD arasındaki bulut altyapısı yatırım açığının yaklaşık 1 trilyon euro seviyesinde olduğuna dikkat çekiyor. Bu açık, AB’nin Cloud and AI Development Act yasasını şekillendiren en önemli faktörlerden biri.
Avrupa’da yaklaşım konusunda görüş ayrılıkları derin. AB Sanayi Komiseri Stephane Sejourne ve Savunma Komiseri Andrius Kubilius, savunma ve endüstriyel güvenlik gerekçesiyle daha sert “Buy European” politikası istiyor. Buna karşın AB Teknoloji Komiseri Henna Virkkunen, tüm şirketlere eşit ve net kurallar getirilmesini savunuyor. Kaynaklara göre Virkkunen’in daha dengeli yaklaşımının ağır basması bekleniyor.
Avrupa Birliği, hem Çin’in teknolojik yükselişine hem de ABD’li devlerin pazar hakimiyetine karşı dijital egemenliğini güçlendirmeye çalışıyor. Ancak iç tartışmalar, büyük yatırım ihtiyacı ve olası uluslararası gerilimler, atılacak adımların hızını ve kapsamını belirleyecek en kritik unsurlar olarak öne çıkıyor.