ABD ile İsrail’in İran’a müşterek operasyonlar başlatmasından bu yana, gözler İran’ın müttefiki Çin’e döndü. Batı’daki ana akım medya, iki ülkenin arasındaki ilişkilere dikkat çekerek, Çin’in İran’ı yalnız bıraktığını iddia ediyor.
O sırada Asya’nın doğusunda ise dikkat çeken bir gelişme yaşandı. AFP’nin hafta başında geçtiği habere göre, Tayvan, ada çevresinde son 10 günde sadece bir Çin askeri uçağı faaliyetinin saptandığını açıkladı. Çin, Tayvan’ı kendi topraklarının bir parçası olarak kabul ediyor ve son yıllarda ada çevresindeki savaş uçağı ve savaş gemisi varlıklarıyla Tayvan üzerindeki askeri baskısını arttırıyor.
AFP’nin Tayvan’daki makamlardan elde ettiği verilere göre, 28 Şubat’tan sonraki 10 gün içinde 24 saatlik periyodda sadece iki Çin uçağı saptandı. Bu sayı geçen sene yılın aynı döneminde 86 idi. Uzmanlar, sayılardaki bu çarpıcı düşüşün nedeni olarak, Çin’in başkenti Pekin’de her yıl Mart ayında yapılan ve “İki Toplantı” olarak bilinen yasama ve danışma organlarının oturumlarına işaret ediyor. Ayrıca, ABD Başkanı Donald Trump’ın ay sonunda Pekin’e düzenleyeceği resmi ziyaret ve Orta Doğu’daki çatışmalar, Çin’in Tayvan çevresindeki askeri hareketliliğinin düşüşünün bir nedeni olarak yorumlanıyor.
Çin geçen yıl Aralık'ta Tayvan'ın etrafını kuşatan bir tatbikat yapmıştı. Fotoğraf: AA
Xi Jinping-Donald Trump görüşmesinde masaya gelmesi muhtemel konulardan biri, Çin’in İran başta olmak üzere Orta Doğu’daki yatırımlarının durumu. New York Times’ta yer alan habere göre, Orta Doğu’da giderek genişleyen çatışmalar ve petrol fiyatlarındaki artış, Çin’in bölgedeki milyarlarca dolarlık yatırımlarını tehlikeye atıyor.
Peki bölgede tırmanan gerilim Çin’in yatırımlarını nasıl etkiliyor? Ya da soruyu bir başka açıdan tekrar soralım: ABD, İran’a başlattığı savaşla genelde uluslararası çatışmaların dışında kalan Çin’i çatışmaların içine mi çekmeye çalışıyor? Bu sorunun cevabına geçmeden önce, Çin’in Orta Doğu’daki yatırımlarına bir değinelim…