Türkiye, stratejik alanlardaki teknolojik yetkinliğini artırmak amacıyla yürüttüğü AR-GE çalışmalarında önemli bir ivme yakaladı. Türkiye İstatistik Kurumu verilerine göre, savunma, havacılık ve uzay gibi kritik sektörleri kapsayan AR-GE harcamaları, son on yıllık süreçte rekor seviyelere ulaştı. 2016 yılında yaklaşık 29,4 milyar lira olan yıllık harcama tutarı, 2025 yılı itibarıyla 980 milyar 428 milyon liraya yükselerek 33 katlık bir büyüme kaydetti.
Yüksek Teknolojiye Odaklanma
Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından yürütülen Milli Teknoloji Hamlesi, yatırımların niteliğini de değiştirdi. İmalat sanayisinde teknoloji düzeyine göre yapılan analizler, yüksek teknoloji faaliyetlerinin artık AR-GE harcamalarında başı çektiğini gösteriyor. 2016 yılında 3,4 milyar lira seviyesinde olan yüksek teknoloji AR-GE harcamaları, 10 yıl içinde yaklaşık 45 kat artarak 154 milyar lirayı aştı. Geçen yıl imalat sanayisinde gerçekleştirilen toplam AR-GE harcamalarının yüzde 47,7'si doğrudan yüksek teknoloji alanındaki girişimler tarafından yapıldı.
Personel Sayısında Artış
AR-GE ekosistemindeki büyüme, personel sayısına da yansıdı. Tam zaman eş değeri cinsinden AR-GE personeli sayısı 2016'da 139 bin 177 iken, 2025 yılında 317 bin 982 kişiye ulaştı. Kadınların AR-GE faaliyetlerindeki temsili de güçlenerek toplam personel içindeki payları yüzde 34,1'e yükseldi. Eğitim düzeyi açısından bakıldığında, personelin yüzde 40,6'sının lisans, yüzde 31'inin ise doktora veya eş değeri eğitim seviyesine sahip olduğu görülüyor.
Bölgesel bazda yapılan incelemelerde ise AR-GE harcamalarının en yoğun olduğu il İstanbul oldu. İstanbul'u sırasıyla Ankara, Kocaeli ile Sakarya, Düzce, Bolu ve Yalova bölgeleri takip etti. Toplamda 10 yıllık dönemde gerçekleştirilen 2,5 trilyon lirayı aşkın AR-GE yatırımı, Türkiye'nin stratejik hedefleri doğrultusunda teknolojik bağımsızlık yolunda atılan adımların somut bir göstergesi olarak değerlendiriliyor.
