# İstanbul'un Kayıp Dereleri: Beton Altında Kalan Su Yolları

- Canonical URL: https://habersitesi.org/haber/90189/istanbul-un-kayip-dereleri-beton-altinda-kalan-su-yollari
- Publisher: HaberSitesi.Org
- Published: 2026-10-18T10:59:00+03:00
- Modified: 2026-10-18T16:26:22+03:00
- Category: Yaşam
- Author: HaberSitesi.Org Haber Merkezi
- Language: tr-TR
- Sponsored: no
- Preferred citation: HaberSitesi.Org, İstanbul'un Kayıp Dereleri: Beton Altında Kalan Su Yolları, https://habersitesi.org/haber/90189/istanbul-un-kayip-dereleri-beton-altinda-kalan-su-yollari

## Summary

İstanbul'un modern ulaşım aksları ve yerleşim alanlarının birçoğu, 1950'lerden sonra kapatılan eski dere yatakları üzerine inşa edildi. Bu dönüşüm, kentin doğal su sistemini görünmez kılarken taşkın yönetimi gibi yeni şehircilik sorunlarını beraberinde getirdi.

## Verified facts

- İstanbul'daki birçok cadde ve yerleşim alanı, geçmişte dere yatağı olan vadiler üzerine kurulmuştur.
- 1950'lerden itibaren hızlanan imar çalışmaları, doğal su yollarının kapatılmasına veya beton kanallara alınmasına neden olmuştur.
- Vatan Caddesi, tarihsel kaynaklarda Likos olarak bilinen Bayrampaşa Deresi'nin eski yatağı üzerinde yer almaktadır.
- Ayamama Deresi havzası, 2009 yılında yaşanan sel felaketiyle dere yataklarının yapılaşmaya açılmasının risklerini gündeme getirmiştir.
- Beşiktaş'taki Ihlamurdere ve Ortaköy'deki Dereboyu caddeleri, isimlerini bölgedeki eski su yollarından almaktadır.
- Kurbağalıdere, Kağıthane Deresi ve Haramidere gibi su yolları, yoğun kentleşme nedeniyle doğal görünümlerini büyük ölçüde kaybetmiştir.

## Article

İstanbul'un bugün yoğun trafik akışına sahne olan caddeleri ve modern yerleşim alanları, aslında kentin tarihsel coğrafyasındaki dere vadileri üzerine kuruludur. 1950'li yıllardan itibaren hız kazanan imar faaliyetleri, ulaşım ihtiyacı ve sanayi alanlarının genişlemesiyle birlikte birçok doğal su yolu ya beton kanallara alınmış ya da tamamen kapatılarak yer altına hapsedilmiştir.Tarihi Yataklar Üzerine Kurulan ŞehirKentin en bilinen örneklerinden biri, Fatih ilçesindeki Vatan Caddesi'dir. Tarihsel kaynaklarda Likos olarak geçen Bayrampaşa Deresi'nin yatağı, bugün Adnan Menderes Bulvarı olarak bilinen bu geniş ulaşım aksının altında kalmaktadır. Benzer şekilde Beşiktaş bölgesinde yer alan Ihlamurdere ve Ortaköy'deki Dereboyu caddeleri, isimlerini geçmişte bu bölgelerden geçen su yollarından almaktadır. Bu isimlendirmeler, bölgenin doğal dokusunun günümüze ulaşan nadir izleri arasında yer alır.Kentleşme ve Taşkın RiskiDoğal su yollarının kapatılması, sadece tarihsel bir doku kaybı değil, aynı zamanda ciddi bir taşkın riski oluşturmaktadır. 9 Eylül 2009 tarihinde Ayamama Deresi çevresinde yaşanan sel felaketi, dere yataklarının daraltılmasının ve çevresindeki yoğun yapılaşmanın yarattığı tehlikeyi gözler önüne sermiştir. Basın Ekspres Yolu gibi önemli ulaşım hatlarının geçtiği bu havza, doğal su yolları ile modern kentleşmenin nasıl iç içe geçtiğini ve bu durumun ne tür riskler barındırdığını kanıtlamıştır.Değişen Doğal Dokuİstanbul'un her iki yakasında da benzer süreçler yaşanmıştır. Anadolu Yakası'nda Kurbağalıdere, Üsküdar'daki Bülbülderesi ve Çavuşdere; Avrupa Yakası'nda ise Kağıthane, Çırpıcı ve Haramidere gibi su yolları, kentsel dönüşümün etkisiyle doğal görünümlerini yitirmiştir. Kağıthane Deresi, Osmanlı döneminde mesire alanı olarak kullanılırken, bugün yer yer betonarme kanallar içinde akan bir yapıya bürünmüştür. Uzmanlar, bu bölgelerdeki kesin güzergâhların belirlenmesi için tarihî haritaların ve güncel altyapı verilerinin karşılaştırılması gerektiğini vurgularken, dere yataklarının korunmasının modern kent planlamasının en kritik başlıklarından biri haline geldiğini belirtiyor.

## Sources

- [Cumhuriyet Yaşam — İstanbul’un altındaki gizli dereler: Bu yollar bir zamanlar suyla doluydu](https://www.cumhuriyet.com.tr/yasam/istanbul-un-altindaki-gizli-dereler-bu-yollar-bir-zamanlar-suyla-doluydu-2547818)

## Reuse

Short quotation and summarization are permitted with attribution and a backlink. Full reproduction requires permission. See https://habersitesi.org/.well-known/ai-policy.json.