# Neandertal kalıntılarında 75 bin yıllık şiddet izi

- Canonical URL: https://habersitesi.org/haber/90102/neandertal-kalintilarinda-75-bin-yillik-siddet-izi
- Publisher: HaberSitesi.Org
- Published: 2026-10-18T10:36:00+03:00
- Modified: 2026-10-18T13:28:22+03:00
- Category: Teknoloji
- Author: HaberSitesi.Org Haber Merkezi
- Language: tr-TR
- Sponsored: no
- Preferred citation: HaberSitesi.Org, Neandertal kalıntılarında 75 bin yıllık şiddet izi, https://habersitesi.org/haber/90102/neandertal-kalintilarinda-75-bin-yillik-siddet-izi

## Summary

Kuzey Irak'ta bulunan 75 bin yıllık Neandertal kalıntılarında, sivriltilmiş bir mızrakla açıldığı düşünülen ölümcül bir yara izi keşfedildi. Bu bulgu, tarih öncesi dönemlerde insanlar arası şiddetin sanılandan daha eski olduğuna dair kanıtları güçlendiriyor.

## Verified facts

- Kuzey Irak'taki bir mağarada 75 bin yıl önce yaşamış bir Neandertal'e ait kalıntılar bulundu.
- Neandertal'in sol kürek kemiğinde 15 milimetrelik dairesel bir delik tespit edildi.
- Araştırmacılar, yaranın sivriltilmiş ahşap bir mızrakla açılmış olabileceğini belirtiyor.
- Bulgu, tarih öncesi dönemde insanlar arası şiddetin en eski kanıtlarından biri olarak değerlendiriliyor.
- Dr. Emma Pomeroy, yaranın kalbi hedef alan kasıtlı bir saldırı olabileceğini ifade etti.
- Bilim insanları, yaranın av kazası mı yoksa kişiler arası şiddet mi olduğu konusunda kesin bir sonuca varmadı.

## Article

Arkeologlar, Kuzey Irak'taki bir mağarada gün yüzüne çıkarılan 75 bin yıllık Neandertal kalıntıları üzerinde yaptıkları incelemelerde, insanlık tarihinin en eski şiddet kanıtlarından biri olabilecek bir bulguya ulaştı. Shanidar A olarak adlandırılan bireyin sol kürek kemiğinde tespit edilen 15 milimetrelik dairesel delik, araştırmacıları sivriltilmiş ahşap bir mızrağın vücuda saplandığı ihtimali üzerinde yoğunlaştırdı.Cambridge Arkeoloji Bölümü'nden Dr. Emma Pomeroy, yaranın açısı ve kemikteki hasarın niteliği göz önüne alındığında, bunun akciğer ve ana damarları hedef alan kasıtlı bir saldırı olabileceğini belirtti. Bilimsel deneyler, ahşap mızrakların kemik üzerinde benzer yuvarlak delikler açabildiğini doğruluyor. Ancak uzmanlar, bu durumun bir av kazası, dost ateşi veya doğrudan bir saldırı sonucu oluşup oluşmadığı konusunda temkinli davranıyor.Londra Doğal Tarih Müzesi'nden Profesör Chris Stringer, yaranın konumu ve büyüklüğü dikkate alındığında, rakip bir grubun saldırısının daha akla yatkın bir açıklama olduğunu savunuyor. Bu keşif, 2022 yılında İspanya'daki Kemikler Çukuru'nda bulunan ve 430 bin yıl öncesine tarihlenen kafa travmalarıyla ilgili bulgularla birlikte değerlendiriliyor. Söz konusu veriler, bireysel öldürme eylemlerinin tarım toplumlarından çok daha önce, avcı-toplayıcı dönemlerde de var olduğunu gösteriyor.Scientific Reports dergisinde yayımlanan çalışma, Neandertal toplumlarının daha önce tahmin edilenden daha fazla şiddetle iç içe yaşamış olabileceğini ortaya koyuyor. Shanidar mağarasında 1950'lerden bu yana yürütülen kazılar, bölgenin Neandertal yaşamına dair önemli ipuçları sunmaya devam ediyor. Bilim dünyası, bu tür münferit saldırıların ne zaman organize çatışmalara dönüştüğünü anlamak için araştırmalarını sürdürüyor.

## Sources

- [Cumhuriyet Teknoloji — 75 bin yıllık Neandertal kalıntısında dikkat çeken bulgu: En eski şiddet kanıtı olabilir](https://www.cumhuriyet.com.tr/bilim-teknoloji/75-bin-yillik-neandertal-kalintisinda-dikkat-ceken-bulgu-en-eski-siddet-kaniti-olabilir-2547813)

## Reuse

Short quotation and summarization are permitted with attribution and a backlink. Full reproduction requires permission. See https://habersitesi.org/.well-known/ai-policy.json.