Özbekistan, uzun süredir devam eden alfabe reformu sürecinde kritik bir aşamaya geldi. Parlamentonun alt kanadı tarafından onaylanan yeni yasa tasarısı, ülkenin Latin alfabesine tam geçişini sağlamayı hedefliyor. Tasarı, Senato'nun onayının ardından Cumhurbaşkanı Şevket Mirziyoyev'in imzasıyla resmen yürürlüğe girecek.
33 Yıllık Süreç Tamamlanıyor
Ülke, Sovyetler Birliği'nin dağılmasının ardından 1993 yılında Latin alfabesine geçiş kararı almıştı. Ancak 1994 yılından itibaren okullarda öğretilmeye başlanan bu sistem, 33 yıl geçmesine rağmen tam olarak yerleşememişti. Yeni düzenleme, bu geçiş sürecini nihayete erdirmeyi amaçlıyor.
Yapılan değişiklikle birlikte Özbek alfabesi 28 harften oluşacak. Mevcut sistemde kullanılan harf kombinasyonları yerine doğrudan özel karakterler kullanılacak. Bu kapsamda:
- o' yerine ö
- g' yerine ğ
- ch yerine ç
- sh yerine ş
harfleri getirilecek.
Ekonomik ve Sosyal Etkiler
Reformun kamu bütçesine ek bir yük getirmemesi için stratejik bir yöntem izleniyor. Eski harflerle düzenlenmiş resmi belgelerin geçerliliği bir süre daha korunacak ve belgelerin yenilenmesi zorunlu tutulmayacak. Bu sayede geçiş sürecinin maliyetinin minimize edilmesi planlanıyor.
Özbekistan'ın bu adımı, son 100 yıl içerisindeki dördüncü büyük alfabe değişikliği olma özelliğini taşıyor. Ülke daha önce Arap alfabesinden Latin'e, ardından Kiril alfabesine ve son olarak tekrar Latin alfabesine geçiş yapmıştı. 2016 yılında göreve gelen Cumhurbaşkanı Mirziyoyev döneminde bu geçiş süreci yeniden hız kazanmıştı. Ayrıca bu gelişme, Türk Devletleri Teşkilatı'nın üzerinde çalıştığı Ortak Türk Alfabesi vizyonuyla da uyumlu bir adım olarak değerlendiriliyor.
