Türkiye'nin önemli süpürge üretim merkezlerinden biri olan Sakarya'da, geleneksel yöntemlerle üretim yapan ustalar teknolojiye karşı zorlu bir mücadele veriyor. Geçmiş yıllarda yaklaşık 700 üreticinin faaliyet gösterdiği kentte, günümüzde bu sayı 70'e kadar gerilemiş durumda. 2018 yılında Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından tescillenen Sakarya Süpürgesi, bölgedeki atölyelerde dedelerden kalma yöntemlerle üretilmeye devam ediyor.
Zahmetli üretim süreci
Süpürge otu, Sakarya'daki köylerde yetiştirildikten sonra Sakarya Ticaret Borsası'nda ihale usulüyle alıcı buluyor. Atölyelere getirilen otlar, kükürtle kurutulup sarartıldıktan sonra ustaların elinde şekillendiriliyor. Üç ustanın bir araya gelerek çalıştığı tezgahlarda, günde ortalama 100 adet süpürge üretilebiliyor. Ancak ustaların yaş ortalamasının 60 ve üzerinde olması, üretim kapasitesini ve verimliliği doğrudan etkiliyor.
Teknoloji ve çırak sorunu
Sektörün içinde bulunduğu durumu değerlendiren 30 yıllık usta Yusuf Manastır, elektrikli süpürgelerin yaygınlaşmasıyla birlikte geleneksel süpürgeye olan ilginin azaldığını belirtiyor. Genç neslin bu zahmetli mesleğe ilgi göstermediğini ifade eden Manastır, çırak yetişmemesinin mesleğin sonunu getireceğinden endişeli. 52 yıldır bu işi yapan Mustafa Çalışkan ise süpürgeciliğin oldukça emek isteyen bir zanaat olduğunu vurgulayarak, tezgah sayısındaki düşüşün mesleğin geleceği adına umutsuzluk yarattığını dile getiriyor.
Günümüzde üretilen süpürgeler ağırlıklı olarak kırsal bölgelere gönderilse de, teknolojik dönüşüm karşısında pazar payı giderek daralıyor. Ustalar, dünya döndükçe süpürgeye ihtiyaç duyulacağını ancak el emeğiyle yapılan bu üretimin, ustaların mesleği bırakmasıyla birlikte tarihe karışacağını öngörüyor.
