İstanbul'un UNESCO Dünya Mirası listesindeki Zeyrek bölgesinde yer alan tarihi Zeyrek Çinili Hamam, 13 yıl süren titiz bir restorasyon ve arkeolojik çalışma sürecinin ardından 2023 yılında yeniden ziyarete açıldı. Barbaros Hayreddin Paşa'nın isteği üzerine 16. yüzyılda Mimar Sinan tarafından tasarlanan yapı, Osmanlı hamam kültürünü ve İstanbul'un bin 500 yıllık tarihini bir araya getiriyor.
Restorasyon çalışmaları sırasında ortaya çıkarılan Bizans dönemine ait sarnıç ve binlerce çini parçası, yapının sadece Osmanlı dönemine değil, kentin daha eski katmanlarına da ışık tuttuğunu kanıtladı. Hamama ismini veren ve 19. yüzyılda dünyanın farklı noktalarına dağılan orijinal İznik çinilerinin izi sürülerek, 37 farklı desen yeniden oluşturuldu. Günümüzde bu çinilerin bazı örnekleri British Museum, Victoria and Albert Museum ve Louvre gibi prestijli müzelerde korunmaya devam ediyor.
Geçmiş ile bugün arasında köprü
Zeyrek Çinili Hamam, geleneksel kese ve köpük masajı gibi ritüelleri yaşatırken, aynı zamanda bünyesindeki müze ve çağdaş sanat programlarıyla modern bir buluşma noktası işlevi görüyor. Küratör Anlam de Coster yönetimindeki sanat programı, Bizans sarnıcında düzenlenen sergiler ve kalıcı sanat seçkileriyle ziyaretçilere çok katmanlı bir deneyim sunuyor. Theodore Psychoyos ve Elif Uras gibi sanatçıların eserlerinin yer aldığı mekân, suyun tarihsel yolculuğunu ve İstanbul'un sosyal hafızasını dijital anlatımlarla destekliyor.
Hamamın sosyal işlevi, günümüzde düzenlenen ücretsiz etkinlikler ve sanat buluşmalarıyla devam ettiriliyor. Ayrıca, Hüseyin Çağlayan gibi tasarımcılarla yapılan iş birlikleri, hamam kültüründen ilham alan modern tasarımları gündelik yaşama taşıyor. 500 yıl önce bir temizlenme ve sosyalleşme alanı olarak inşa edilen yapı, bugün de tarih, sanat ve zanaatı birleştiren yaşayan bir miras olarak varlığını sürdürüyor.
