Avrupa, 2050 yılına kadar Kuzey Denizi'nde 100 gigavatlık kapasiteye ulaşmayı hedefleyen devasa bir temiz enerji dönüşümü sürecinden geçiyor. Ancak bu hızlı büyüme, göç yolları üzerinde bulunan kuş popülasyonları için potansiyel bir risk oluşturup oluşturmadığı sorusunu da beraberinde getiriyor. Bilim insanları, açık denizdeki zorlu koşullarda kuş hareketlerini izlemek için yeni nesil teknolojilere başvuruyor.
Yapay zeka ile kuş takibi
Enerji şirketi Vattenfall, Wageningen Üniversitesi ve Wildlife Imaging Systems iş birliğiyle Hollandse Kust Zuid açık deniz rüzgar sahasında kapsamlı bir pilot çalışma yürüttü. Türbinlere yerleştirilen 16 termal kamera ve yapay zeka destekli analiz yazılımı, gece gündüz demeden kuş hareketlerini kaydetti. Yaklaşık bir yıl süren gözlemlerde, 22 olası çarpışma vakası tespit edildi. Uzmanlar, bu verilerin daha önce teorik modellere dayanan tahminleri doğrulamak için kritik bir ampirik temel oluşturduğunu belirtiyor.
Çarpışma oranları oldukça düşük
Yapılan araştırmalar, rüzgar türbinlerinin kuşlar için sanıldığı kadar büyük bir tehdit oluşturmayabileceğine işaret ediyor. Alman Açık Deniz Rüzgar Enerjisi Birliği'nin radar ve yapay zeka kullanarak gerçekleştirdiği bir çalışmada, göçmen kuşların yüzde 99,8'inden fazlasının türbinlerden güvenli bir şekilde kaçındığı gözlemlendi. İskoçya'daki bir başka projede ise 19 ay boyunca incelenen 2 binden fazla uçuş rotasında hiçbir çarpışma kaydedilmedi.
Koruma önlemleri çeşitleniyor
Veriler riskin düşük olduğunu gösterse de, nesli tehlike altındaki türleri korumak için çeşitli önlemler tartışılıyor. Norveç'teki Smola rüzgar sahasında uygulanan ve türbin kanatlarının siyaha boyanmasını içeren yöntem, kuş ölümlerini yüzde 70 oranında azaltarak dikkat çekici bir başarı sağladı. Bununla birlikte uzmanlar, türbinlerin hassas habitatlardan uzak bölgelere kurulması ve göç rotalarının en baştan dikkate alınması gerektiğini vurguluyor. Wageningen Üniversitesi'nden Karen Krijgsveld, biyoçeşitliliğin korunmasının enerji dönüşümünün ayrılmaz bir parçası olduğunu ifade ediyor.
