Gazze Şeridi'nde devam eden yıkım, modern tarihin en büyük enkaz temizleme operasyonlarından birini zorunlu kılıyor. Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı (UNDP) verilerine göre, bölgedeki toplam enkaz miktarı 61 milyon tona ulaşmış durumda. Bu rakam, son 18 yılda dünya genelindeki tüm savaşlarda ortaya çıkan enkazın yaklaşık 20 katına denk geliyor.
Enkaz altındaki insani dram
Temizlik ekipleri için en büyük zorluklardan biri, yıkıntıların altında kalan insan kalıntıları. UNDP tahminlerine göre, halen 8 bin ila 10 bin arasında ceset enkaz altında bulunuyor. Yetkililer, bu kalıntıların tespit edilmesi ve dini defin haklarına uygun şekilde ele alınması için adli süreçler yürütmeye çalışıyor. Enkaz kaldırma işlemleri, aileler için hem fiziksel hem de duygusal açıdan son derece hassas bir süreç olarak tanımlanıyor.
Ekipman ve güvenlik kısıtlamaları
Çalışmalar, İsrail'in uyguladığı ekipman giriş yasakları nedeniyle ciddi şekilde aksıyor. Yedek parça ve bakım imkanlarının kısıtlı olması, mevcut iş makinelerinin sık sık arızalanmasına yol açıyor. Ayrıca, enkaz yığınları arasında bulunan patlamamış mühimmatlar ve asbest gibi tehlikeli maddeler, hem çalışanlar hem de bölge sakinleri için hayati risk oluşturuyor. Birleşmiş Milletler, tüm enkazın temizlenmesinin 7 ila 10 yıl sürebileceğini ve milyarlarca dolara mal olacağını tahmin ediyor.
Geri dönüşüm ve yerel ekonomi
UNDP, kısıtlı imkanlara rağmen enkazı geri dönüştürerek yeniden kullanma stratejisi izliyor. Toplanan beton kalıntıları kırılarak yol onarımlarında ve barınakların güçlendirilmesinde kullanılıyor. Şu ana kadar yaklaşık 907 bin ton enkaz kaldırılmış olsa da, bu miktar toplam yıkımın sadece yüzde 1,5'ine tekabül ediyor. Buna rağmen, yolların açılması yerel ekonominin canlanmasına ve küçük işletmelerin yeniden faaliyete geçmesine olanak sağlıyor.
Yardım çalışanları, karşılaştıkları devasa yıkımı "denizi kaşıkla boşaltmaya çalışmak" olarak nitelendiriyor. Gazze'nin yeniden inşası, uluslararası toplumun önündeki en büyük insani sınavlardan biri olmaya devam ediyor.
