Son beş yıllık süreçte Avrupa genelinde gıda fiyatlarında belirgin bir yükseliş yaşandı. Euronews Business tarafından 26 ülke üzerinde yapılan incelemeler, gıda fiyatlarındaki artışa rağmen asgari ücretlerin birçok ülkede bu yükselişin üzerinde seyrettiğini ortaya koyuyor. Ancak bu genel eğilimin dışında kalan ülkeler de bulunuyor.
Alım gücünde bölgesel farklılıklar
Eurostat verilerine göre, Ağustos 2021 ile Ağustos 2026 döneminde Avrupa Birliği genelinde gıda ve alkolsüz içecek fiyatları yüzde 34 oranında arttı. Bu süreçte Malta, İspanya ve Fransa gibi ülkelerde asgari ücretli çalışanların gıda alım gücünde kayıplar yaşandı. Özellikle Malta'da asgari ücretle satın alınabilen gıda miktarı yüzde 6 oranında azaldı.
Buna karşılık Sırbistan ve Karadağ, asgari ücretle satın alınabilen gıda miktarında yüzde 37'lik bir artışla listenin başında yer aldı. İrlanda, Almanya, Yunanistan ve Hollanda gibi ülkelerde de asgari ücretlilerin gıda alım gücünde pozitif bir seyir gözlemlendi.
Türkiye'nin özgün ekonomik tablosu
Türkiye, incelenen ülkeler arasında oldukça farklı bir tablo çiziyor. Ağustos 2021-2026 döneminde gıda fiyatları yüzde 752 artarken, asgari ücretteki artış yüzde 823 seviyesinde gerçekleşti. Bu durum, Türkiye'deki yüksek enflasyon ortamında hem fiyatların hem de ücretlerin hızla yükseldiğini gösteriyor. Analizler, Türkiye'de asgari ücretin gıda fiyatlarına oranla alım gücünü koruma çabasının, özellikle 2024 yılı itibarıyla daha belirgin hale geldiğini işaret ediyor.
Uzmanlar, sadece ücret ve fiyat artışlarına bakmanın yanıltıcı olabileceğini, vergi ve kira gibi diğer yaşam maliyetlerinin de dikkate alınması gerektiğini vurguluyor. Avrupa genelindeki gıda fiyat artışlarında, Rusya-Ukrayna savaşının enerji ve lojistik maliyetleri üzerindeki baskısı da önemli bir faktör olarak öne çıkıyor.
