Avrupa genelinde sürücülerin akaryakıt istasyonlarında karşılaştığı yüksek fiyatlar, enerji şirketleri için beklenmedik bir kâr patlamasına dönüştü. Bölgede yeniden etkisini gösteren akaryakıt krizi, petrol ve gaz şirketlerinin hisselerinde yılbaşından bu yana %40 ile %90 arasında değişen oranlarda güçlü bir ralli başlattı.
Rafineri Marjları Kârlılığı Artırdı
Sektördeki bu büyük kazancın temelinde sadece ham petrol fiyatları değil, rafinerilerin içinde bulunduğu durum yatıyor. Dizel, benzin ve uçak yakıtındaki arz sıkıntıları, ham petrol ile rafine ürünler arasındaki fiyat farkını ifade eden crack spread oranlarını rekor seviyelere taşıdı. Avrupa Merkez Bankası Başkanı Christine Lagarde, bu durumu enerji enflasyonunu körükleyen bir darboğaz olarak nitelendirerek, rafineri marjlarının artık piyasalar tarafından yakından takip edildiğini belirtti.
Arz Krizinin Nedenleri
Avrupa'daki yakıt arzı iki ana koldan darbe aldı. İran ve Hürmüz Boğazı çevresindeki jeopolitik gerilimler, Körfez ülkelerinden gelen dizel ve jet yakıtı akışını kısıtladı. Buna ek olarak, Rusya'nın rafinerilerine yönelik saldırıların ardından dizel ihracatını yasaklaması, Avrupa piyasalarındaki sıkışıklığı daha da derinleştirdi. Uzmanlar, dizel marjının şu anda pompa fiyatlarının yaklaşık beşte birini oluşturduğunu hesaplıyor.
Öne Çıkan Şirketler
Piyasa değeri en az 10 milyar avro olan Avrupalı enerji devleri arasında en yüksek performansı %87,19'luk artışla Repsol sergiledi. Onu %76,35 ile Finlandiyalı Neste ve %67,89 ile Norveçli Equinor takip etti. Vår Energi, Orlen, Romgaz, Galp, OMV, Eni ve TotalEnergies de yılın en çok değer kazanan ilk on şirketi arasında yer aldı.
Analistler, rafineri marjlarındaki bu olağanüstü genişlemenin şirketlerin nakit akışlarını güçlendirdiğini ve temettü ödemelerini artırdığını vurguluyor. Ancak, enerji piyasalarındaki bu yüksek kârlılığın sürdürülebilirliği konusunda gelecek yıllara dair temkinli tahminler de yapılıyor.
