İspanya ile Belçika arasında oynanacak karşılaşma, futbolseverlerde büyük bir heyecan yaratırken, bilim insanlarını da bu sporun sağlık üzerindeki etkilerini yeniden düşünmeye itiyor. Uzun yıllardır yapılan araştırmalar, özellikle gergin geçen müsabakaların duygusal stresi tetikleyerek kalp-damar sistemi üzerinde baskı oluşturabileceğine işaret ediyor.
Kritik maçlar sırasında vücutta adrenalin ve kortizol gibi stres hormonlarının seviyesi belirgin şekilde yükselir. Bu durum tansiyonun ve kalp hızının artmasına neden olur. Sağlıklı bireylerde bu değişimler genellikle geçici olsa da, önceden kalp hastalığı bulunan veya birden fazla risk faktörü taşıyan kişiler için durum farklı gelişebilir. Bu gruptaki insanlarda stres zirvesi, ciddi kardiyovasküler olayları tetikleyebiliyor.
Konuyla ilgili en çok dikkat çeken çalışmalardan biri, 2006 Almanya Dünya Kupası sırasında gerçekleştirildi. New England Journal of Medicine'de yayımlanan araştırma, Alman milli takımının oynadığı günlerde acil servise kalp rahatsızlığı nedeniyle başvuranların sayısında ciddi bir artış olduğunu gözler önüne serdi. Özellikle gergin geçen karşılaşmalarda bu riskin, normal günlere kıyasla 2,7 kata kadar çıktığı tespit edildi.
Teknolojinin gelişmesiyle birlikte bu bulgular daha da somutlaştı. Bielefeld Üniversitesi'nden bilim insanları, Scientific Reports dergisinde yayımlanan bir çalışma için 200'ü aşkın taraftarı akıllı saatlerle haftalarca izledi. Veriler, yüksek tempolu maçların kalp hızında ve fizyolojik stresde net bir artışa yol açtığını gösterdi. Takımlarıyla duygusal bağı güçlü olan taraftarlarda bu etkinin daha belirgin olduğu saptandı. Ayrıca maçı stadyumda izleyenlerin, evde televizyon başında izleyenlere göre çok daha yoğun tepki verdiği gözlendi.
Uzmanlar, futbolun tek başına risk oluşturmadığını, ancak diğer etkenlerle birleşince tehlikeli hale gelebileceğini vurguluyor. Maç sırasında yüksek miktarda alkol tüketimi, ağır yemekler, sigara kullanımı ve uykusuzluk gibi faktörler, fiziksel ve duygusal stresi birleştirerek ritim bozukluklarına veya hipertansif krizlere yol açabiliyor. Hipertansiyon veya diyabet gibi kronik rahatsızlığı olan kişiler bu konuda daha dikkatli olmalı.
Dr. José Abellán gibi kardiyologlar, seyircilerin büyük çoğunluğu için maçı coşkuyla izlemenin sağlık açısından tehlikeli olmadığını belirtiyor. Ancak kalp rahatsızlığı geçmişi olanların, aşırıya kaçmaktan kaçınması ve tedavilerini aksatmaması gerekiyor. Göğüs ağrısı, nefes darlığı veya yoğun terleme gibi belirtiler görüldüğünde bunun göz ardı edilmemesi büyük önem taşıyor.
